شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: فرود نخستین پرواز مستقیم تهران به صنعا پس از بیش از یک دهه، صرفاً یک رخداد حملونقلی معمول نیست؛ بلکه تحولی انسانی، سیاسی و راهبردی با پیامدهایی فراتر از جغرافیای یمن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: قدرتهای متوسط همچون هند، ترکیه، استرالیا و برخی کشورهای خلیجفارس دیگر بازیگران حاشیهای نیستند، بلکه با دیپلماسی موازنهگر، در حال بازتعریف معادلات قدرت جهانی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا در واکنش به بحرانهای امنیتی و اقتصادی، بهتدریج در حال ابراز تمایل برای بازنگری در وابستگی راهبردی خود به ایالات متحده و حرکت بهسوی استقلال نسبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اعلام برگزاری رزمایش سالانه مشترک دریایی چین و روسیه در اقیانوس آرام، در نگاه نخست خبری تکراری به نظر میرسد؛ زیرا دو کشور طی سالهای اخیر بهطور منظم چنین تمرینهایی را برگزار کردهاند. با این حال، اهمیت این رزمایش نه در اصل برگزاری آن، بلکه در جایگاهش در روندی بلندمدت نهفته است؛ روندی که از تعمیق همکاریهای نظامی مسکو و پکن، تغییر الگوهای بازدارندگی و حرکت تدریجی نظام بینالملل به سوی ساختاری چندقطبی حکایت دارد. از این منظر، این رزمایش بیش از آنکه تمرینی عملیاتی برای یک مأموریت مشخص باشد، ابزاری برای ارسال پیامهای راهبردی به ایالات متحده و متحدان آن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمها رفته رفته از ابزارهای مالی کلاسیک به سازوکارهای پیچیده مهار فناوری، دادهها و زنجیره تأمین جهانی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سیاست جهانی امروز، خلق روایتها بهاندازه اشراف سرزمینی و مدیریت اقتصاد اهمیت یافته و به ابزار اصلی رقابت قدرتها تبدیل شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر امانوئل مکرون به دمشق، تلاشی برای بازتعریف نقش فرانسه در سوریه پس از تحولات سیاسی اخیر در این کشور است؛ تلاشی که در بستر رقابت قدرتها و چالشهای امنیتی این کشور پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رهبر چین در تلاش است تا با نفوذ روسیه در کره شمالی مقابله و جایگاه کشورش را به عنوان مرکز ثقل آسیا حفظ کند.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل مصر گفت: مصر که نخستین کشور عربی امضاکننده توافق صلح با رژیم صهیونیستی در ۱۹۷۹ بود، اکنون با نگرانی از سیاستهای توسعهطلبانه این رژیم، راهبردی تازه در پیش گرفته است. تحولات پس از جنگ غزه ۲۰۲۳ نشان داد که تلآویو با حمایت بیقید و شرط آمریکا، بهدنبال تغییر موازنه قدرت در غرب آسیاست؛ امری که قاهره را واداشته تا روابط خود را با ایران و ترکیه، دو قدرت مهم منطقه، گسترش دهد. مصر با برگزاری رزمایشهای مشترک با ترکیه، میانجیگری در پرونده هستهای ایران و تلاش برای همکاریهای نظامی و فناورانه، میکوشد مانع سلطهطلبی صهیونیستها در منطقه شود. هرچند تشکیل یک اتحاد نظامی سهجانبه فعلاً بعید به نظر میرسد، اما نزدیکی قاهره به تهران و آنکارا تهدیدی بالقوه برای رژیم اسرائیل تلقی میشود. در واقع، مصر در برابر فشارهای منطقهای و بحرانهای مرزی، به دنبال ایجاد توازن راهبردی است تا نفوذ تلآویو را مهار کرده و جایگاه خود را در معادلات غرب آسیا ارتقا دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: بحران مشروعیت رژیم اسرائیل در سطح بینالمللی و داخلی، طی دو سال جنایت بیامان در غزه، به یکی از چالشهای اصلی این رژیم تبدیل شده است. رژیم صهیونیستی که پیشتر متحد استراتژیک غرب و بهویژه ایالات متحده به شمار میرفت، اکنون به دلیل ارتکاب بیسابقهترین کشتارها، تشدید شهرکسازی و رفتارهای نژادپرستانه، مشروعیت خود را آشکارا از دست داده است. این روند باعث شده است تا کشورهای عربی و اسلامی، حتی برخی متحدان پیشین، رژیم صهیونیستی را عامل اصلی بیثباتی منطقه بدانند و انتقادات گستردهای علیه سیاستهای آن مطرح کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا گفت: تحولات اخیر در غرب آسیا نشان میدهد که معادلات امنیتی منطقه وارد مرحلهای تازه شده است. حمله رژیم اسرائیل به قطر بهعنوان یک شوک امنیتی، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را متوجه آسیبپذیریهای جدید کرده و آنها را به بازنگری در راهبردهای دفاعی خود واداشته است. اکنون، تکیه بر تضمینهای امنیتی آمریکا، دیگر کافی به نظر نمیرسد؛ زیرا تهدیدات نوظهور منطقهای، پیچیدهتر و چندلایهتر از گذشته شدهاند. در این میان، پاکستان با موقعیت ویژه خود بهعنوان تنها قدرت اتمی جهان اسلام، بهسرعت، جایگاهی راهبردی در محاسبات امنیتی کشورهای عربی پیدا کرده است.
امضای توافقنامه دفاع راهبردی میان ریاض و اسلامآباد و سپس برگزاری نشست همکاری نظامی میان بحرین و پاکستان در منامه، نشان از روندی فزاینده در همگرایی امنیتی دارد. این همکاریها نهتنها در راستای تقویت بازدارندگی مشترک و مقابله با تهدیدات بالقوه، بهویژه از سوی رژیم اسرائیل، تعریف میشوند، بلکه نشاندهنده تغییر موازنه قدرت در منطقه نیز هستند. ورود پاکستان به معادلات غرب آسیا میتواند معانی گستردهتری نیز داشته باشد؛ از یکسو، کاهش انحصار آمریکا در تأمین امنیت منطقه و از سوی دیگر، ایجاد محورهای جدید همکاری میان قدرتهای اسلامی. بدین ترتیب، عربستان و بحرین با نزدیکی به اسلامآباد در پی ایجاد یک سپر دفاعی بومی هستند که علاوه بر تضمین امنیت خود، پیام روشنی نیز به رقبای منطقهای ارسال میکنند: معادلات قدرت در حال بازنویسی است و نقشآفرینان تازهای به صحنه آمدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: صادرات نفت اقلیم کردستان، پس از بیش از دو سال توقف، با توافق سهجانبه بغداد، اربیل و شرکتهای نفتی ازسرگرفته شد. این صادرات از مارس ۲۰۲۳ به دلیل حکم دادگاه داوری پاریس علیه ترکیه متوقف شده بود؛ دادگاه اعلام کرده بود که آنکارا با اجازهدادن به اربیل برای صادرات مستقل نفت از سال ۲۰۱۴، توافق خط لوله ۱۹۷۳ با بغداد را نقض کرده است. وزارت نفت عراق اعلام کرد که صادرات نفت با ظرفیت کامل آغاز شده و بدون هیچ مشکل فنی ادامه دارد. این وزارتخانه اقدام اخیر را گامی مهم در راستای تقویت مدیریت ثروت ملی توصیف کرد. مقامات اقلیم کردستان نیز این رویداد را تاریخی و دستاوردی بزرگ برای کل عراق دانستند. از سوی دیگر، دولت بغداد اعلام کرد ازسرگیری صادرات نفت اقلیم کردستان میتواند ماهانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار به بودجه فدرال بیفزاید و نقش مهمی در تقویت درآمدهای ملی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روند به رسمیت شناختن فلسطین توسط کشورهای جهان که با مخالفت و خشم رژیم اسرائیل همراه شده، قابل توجه میباشد. اقدام بیسابقه کشورهای مختلف جهان در به رسمیت شناختن دولت مستقل فلسطین، کاملا با جنایات رژیمصهیونیستی در غزه و سیاستهای نسلکشی و نژادپرستانه این رژیم مرتبط است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل فناوری و بینالملل گفت: اگر امروز ضرورت استفاده از هوش مصنوعی مورد توجه قرار نگیرد و درباره بهرهگیری آن در سطوح مختلف از جمله در موضوعات مرتبط با تعاملات بینالمللی تصمیمگیری نشود، در آینده یک آژانس بینالمللی مثل آژانس انرژی اتمی تشکیل خواهد شد که میتواند برای استفاده از هوش مصنوعی در برخی حوزهها مانع ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز چرخه کشتار و تجاوز رژیم اسرائیل، معادلات خاورمیانه وارد مرحلهای تازه و پیچیدهتر شد. این تحول نهتنها موازنههای امنیتی و دیپلماتیک را تغییر داد، بلکه ساختار ژئوپلیتیک منطقه را نیز تحتتأثیر قرار داد و طی دو سال اخیر به شکلگیری معماری جدیدی در منطقه انجامید. امروز خاورمیانه به صحنهای چندلایه با تضادها و ائتلافهای متغیر بدل شده است.
بحران غزه و واکنش افکار عمومی در کشورهای منطقه، معادلات داخلی دولتها را نیز دستخوش تغییر کرده و سیاست خارجی آنان را زیر فشار افکار عمومی قرار داده است. موج شناسایی رسمی کشور فلسطین، همراه با تجربه تجاوز رژیم اسرائیل به ایران و پاسخ قاطع تهران، فضای کنونی را بهکلی متفاوت از گذشته کرده است. به نظر میرسد در آینده نزدیک، معماری جدید منطقهای نیازمند تعاملات چندجانبه و بازتعریف روابط قدرت در سطحی فراتر از معادلات سنتی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: فرود نخستین پرواز مستقیم تهران به صنعا پس از بیش از یک دهه، صرفاً یک رخداد حملونقلی معمول نیست؛ بلکه تحولی انسانی، سیاسی و راهبردی با پیامدهایی فراتر از جغرافیای یمن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: قدرتهای متوسط همچون هند، ترکیه، استرالیا و برخی کشورهای خلیجفارس دیگر بازیگران حاشیهای نیستند، بلکه با دیپلماسی موازنهگر، در حال بازتعریف معادلات قدرت جهانی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا در واکنش به بحرانهای امنیتی و اقتصادی، بهتدریج در حال ابراز تمایل برای بازنگری در وابستگی راهبردی خود به ایالات متحده و حرکت بهسوی استقلال نسبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اعلام برگزاری رزمایش سالانه مشترک دریایی چین و روسیه در اقیانوس آرام، در نگاه نخست خبری تکراری به نظر میرسد؛ زیرا دو کشور طی سالهای اخیر بهطور منظم چنین تمرینهایی را برگزار کردهاند. با این حال، اهمیت این رزمایش نه در اصل برگزاری آن، بلکه در جایگاهش در روندی بلندمدت نهفته است؛ روندی که از تعمیق همکاریهای نظامی مسکو و پکن، تغییر الگوهای بازدارندگی و حرکت تدریجی نظام بینالملل به سوی ساختاری چندقطبی حکایت دارد. از این منظر، این رزمایش بیش از آنکه تمرینی عملیاتی برای یک مأموریت مشخص باشد، ابزاری برای ارسال پیامهای راهبردی به ایالات متحده و متحدان آن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمها رفته رفته از ابزارهای مالی کلاسیک به سازوکارهای پیچیده مهار فناوری، دادهها و زنجیره تأمین جهانی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سیاست جهانی امروز، خلق روایتها بهاندازه اشراف سرزمینی و مدیریت اقتصاد اهمیت یافته و به ابزار اصلی رقابت قدرتها تبدیل شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر امانوئل مکرون به دمشق، تلاشی برای بازتعریف نقش فرانسه در سوریه پس از تحولات سیاسی اخیر در این کشور است؛ تلاشی که در بستر رقابت قدرتها و چالشهای امنیتی این کشور پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رهبر چین در تلاش است تا با نفوذ روسیه در کره شمالی مقابله و جایگاه کشورش را به عنوان مرکز ثقل آسیا حفظ کند.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل مصر گفت: مصر که نخستین کشور عربی امضاکننده توافق صلح با رژیم صهیونیستی در ۱۹۷۹ بود، اکنون با نگرانی از سیاستهای توسعهطلبانه این رژیم، راهبردی تازه در پیش گرفته است. تحولات پس از جنگ غزه ۲۰۲۳ نشان داد که تلآویو با حمایت بیقید و شرط آمریکا، بهدنبال تغییر موازنه قدرت در غرب آسیاست؛ امری که قاهره را واداشته تا روابط خود را با ایران و ترکیه، دو قدرت مهم منطقه، گسترش دهد. مصر با برگزاری رزمایشهای مشترک با ترکیه، میانجیگری در پرونده هستهای ایران و تلاش برای همکاریهای نظامی و فناورانه، میکوشد مانع سلطهطلبی صهیونیستها در منطقه شود. هرچند تشکیل یک اتحاد نظامی سهجانبه فعلاً بعید به نظر میرسد، اما نزدیکی قاهره به تهران و آنکارا تهدیدی بالقوه برای رژیم اسرائیل تلقی میشود. در واقع، مصر در برابر فشارهای منطقهای و بحرانهای مرزی، به دنبال ایجاد توازن راهبردی است تا نفوذ تلآویو را مهار کرده و جایگاه خود را در معادلات غرب آسیا ارتقا دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: بحران مشروعیت رژیم اسرائیل در سطح بینالمللی و داخلی، طی دو سال جنایت بیامان در غزه، به یکی از چالشهای اصلی این رژیم تبدیل شده است. رژیم صهیونیستی که پیشتر متحد استراتژیک غرب و بهویژه ایالات متحده به شمار میرفت، اکنون به دلیل ارتکاب بیسابقهترین کشتارها، تشدید شهرکسازی و رفتارهای نژادپرستانه، مشروعیت خود را آشکارا از دست داده است. این روند باعث شده است تا کشورهای عربی و اسلامی، حتی برخی متحدان پیشین، رژیم صهیونیستی را عامل اصلی بیثباتی منطقه بدانند و انتقادات گستردهای علیه سیاستهای آن مطرح کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا گفت: تحولات اخیر در غرب آسیا نشان میدهد که معادلات امنیتی منطقه وارد مرحلهای تازه شده است. حمله رژیم اسرائیل به قطر بهعنوان یک شوک امنیتی، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را متوجه آسیبپذیریهای جدید کرده و آنها را به بازنگری در راهبردهای دفاعی خود واداشته است. اکنون، تکیه بر تضمینهای امنیتی آمریکا، دیگر کافی به نظر نمیرسد؛ زیرا تهدیدات نوظهور منطقهای، پیچیدهتر و چندلایهتر از گذشته شدهاند. در این میان، پاکستان با موقعیت ویژه خود بهعنوان تنها قدرت اتمی جهان اسلام، بهسرعت، جایگاهی راهبردی در محاسبات امنیتی کشورهای عربی پیدا کرده است.
امضای توافقنامه دفاع راهبردی میان ریاض و اسلامآباد و سپس برگزاری نشست همکاری نظامی میان بحرین و پاکستان در منامه، نشان از روندی فزاینده در همگرایی امنیتی دارد. این همکاریها نهتنها در راستای تقویت بازدارندگی مشترک و مقابله با تهدیدات بالقوه، بهویژه از سوی رژیم اسرائیل، تعریف میشوند، بلکه نشاندهنده تغییر موازنه قدرت در منطقه نیز هستند. ورود پاکستان به معادلات غرب آسیا میتواند معانی گستردهتری نیز داشته باشد؛ از یکسو، کاهش انحصار آمریکا در تأمین امنیت منطقه و از سوی دیگر، ایجاد محورهای جدید همکاری میان قدرتهای اسلامی. بدین ترتیب، عربستان و بحرین با نزدیکی به اسلامآباد در پی ایجاد یک سپر دفاعی بومی هستند که علاوه بر تضمین امنیت خود، پیام روشنی نیز به رقبای منطقهای ارسال میکنند: معادلات قدرت در حال بازنویسی است و نقشآفرینان تازهای به صحنه آمدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: صادرات نفت اقلیم کردستان، پس از بیش از دو سال توقف، با توافق سهجانبه بغداد، اربیل و شرکتهای نفتی ازسرگرفته شد. این صادرات از مارس ۲۰۲۳ به دلیل حکم دادگاه داوری پاریس علیه ترکیه متوقف شده بود؛ دادگاه اعلام کرده بود که آنکارا با اجازهدادن به اربیل برای صادرات مستقل نفت از سال ۲۰۱۴، توافق خط لوله ۱۹۷۳ با بغداد را نقض کرده است. وزارت نفت عراق اعلام کرد که صادرات نفت با ظرفیت کامل آغاز شده و بدون هیچ مشکل فنی ادامه دارد. این وزارتخانه اقدام اخیر را گامی مهم در راستای تقویت مدیریت ثروت ملی توصیف کرد. مقامات اقلیم کردستان نیز این رویداد را تاریخی و دستاوردی بزرگ برای کل عراق دانستند. از سوی دیگر، دولت بغداد اعلام کرد ازسرگیری صادرات نفت اقلیم کردستان میتواند ماهانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار به بودجه فدرال بیفزاید و نقش مهمی در تقویت درآمدهای ملی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روند به رسمیت شناختن فلسطین توسط کشورهای جهان که با مخالفت و خشم رژیم اسرائیل همراه شده، قابل توجه میباشد. اقدام بیسابقه کشورهای مختلف جهان در به رسمیت شناختن دولت مستقل فلسطین، کاملا با جنایات رژیمصهیونیستی در غزه و سیاستهای نسلکشی و نژادپرستانه این رژیم مرتبط است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل فناوری و بینالملل گفت: اگر امروز ضرورت استفاده از هوش مصنوعی مورد توجه قرار نگیرد و درباره بهرهگیری آن در سطوح مختلف از جمله در موضوعات مرتبط با تعاملات بینالمللی تصمیمگیری نشود، در آینده یک آژانس بینالمللی مثل آژانس انرژی اتمی تشکیل خواهد شد که میتواند برای استفاده از هوش مصنوعی در برخی حوزهها مانع ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز چرخه کشتار و تجاوز رژیم اسرائیل، معادلات خاورمیانه وارد مرحلهای تازه و پیچیدهتر شد. این تحول نهتنها موازنههای امنیتی و دیپلماتیک را تغییر داد، بلکه ساختار ژئوپلیتیک منطقه را نیز تحتتأثیر قرار داد و طی دو سال اخیر به شکلگیری معماری جدیدی در منطقه انجامید. امروز خاورمیانه به صحنهای چندلایه با تضادها و ائتلافهای متغیر بدل شده است.
بحران غزه و واکنش افکار عمومی در کشورهای منطقه، معادلات داخلی دولتها را نیز دستخوش تغییر کرده و سیاست خارجی آنان را زیر فشار افکار عمومی قرار داده است. موج شناسایی رسمی کشور فلسطین، همراه با تجربه تجاوز رژیم اسرائیل به ایران و پاسخ قاطع تهران، فضای کنونی را بهکلی متفاوت از گذشته کرده است. به نظر میرسد در آینده نزدیک، معماری جدید منطقهای نیازمند تعاملات چندجانبه و بازتعریف روابط قدرت در سطحی فراتر از معادلات سنتی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل مصر گفت: مصر که نخستین کشور عربی امضاکننده توافق صلح با رژیم صهیونیستی در ۱۹۷۹ بود، اکنون با نگرانی از سیاستهای توسعهطلبانه این رژیم، راهبردی تازه در پیش گرفته است. تحولات پس از جنگ غزه ۲۰۲۳ نشان داد که تلآویو با حمایت بیقید و شرط آمریکا، بهدنبال تغییر موازنه قدرت در غرب آسیاست؛ امری که قاهره را واداشته تا روابط خود را با ایران و ترکیه، دو قدرت مهم منطقه، گسترش دهد. مصر با برگزاری رزمایشهای مشترک با ترکیه، میانجیگری در پرونده هستهای ایران و تلاش برای همکاریهای نظامی و فناورانه، میکوشد مانع سلطهطلبی صهیونیستها در منطقه شود. هرچند تشکیل یک اتحاد نظامی سهجانبه فعلاً بعید به نظر میرسد، اما نزدیکی قاهره به تهران و آنکارا تهدیدی بالقوه برای رژیم اسرائیل تلقی میشود. در واقع، مصر در برابر فشارهای منطقهای و بحرانهای مرزی، به دنبال ایجاد توازن راهبردی است تا نفوذ تلآویو را مهار کرده و جایگاه خود را در معادلات غرب آسیا ارتقا دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: بحران مشروعیت رژیم اسرائیل در سطح بینالمللی و داخلی، طی دو سال جنایت بیامان در غزه، به یکی از چالشهای اصلی این رژیم تبدیل شده است. رژیم صهیونیستی که پیشتر متحد استراتژیک غرب و بهویژه ایالات متحده به شمار میرفت، اکنون به دلیل ارتکاب بیسابقهترین کشتارها، تشدید شهرکسازی و رفتارهای نژادپرستانه، مشروعیت خود را آشکارا از دست داده است. این روند باعث شده است تا کشورهای عربی و اسلامی، حتی برخی متحدان پیشین، رژیم صهیونیستی را عامل اصلی بیثباتی منطقه بدانند و انتقادات گستردهای علیه سیاستهای آن مطرح کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا گفت: تحولات اخیر در غرب آسیا نشان میدهد که معادلات امنیتی منطقه وارد مرحلهای تازه شده است. حمله رژیم اسرائیل به قطر بهعنوان یک شوک امنیتی، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را متوجه آسیبپذیریهای جدید کرده و آنها را به بازنگری در راهبردهای دفاعی خود واداشته است. اکنون، تکیه بر تضمینهای امنیتی آمریکا، دیگر کافی به نظر نمیرسد؛ زیرا تهدیدات نوظهور منطقهای، پیچیدهتر و چندلایهتر از گذشته شدهاند. در این میان، پاکستان با موقعیت ویژه خود بهعنوان تنها قدرت اتمی جهان اسلام، بهسرعت، جایگاهی راهبردی در محاسبات امنیتی کشورهای عربی پیدا کرده است.
امضای توافقنامه دفاع راهبردی میان ریاض و اسلامآباد و سپس برگزاری نشست همکاری نظامی میان بحرین و پاکستان در منامه، نشان از روندی فزاینده در همگرایی امنیتی دارد. این همکاریها نهتنها در راستای تقویت بازدارندگی مشترک و مقابله با تهدیدات بالقوه، بهویژه از سوی رژیم اسرائیل، تعریف میشوند، بلکه نشاندهنده تغییر موازنه قدرت در منطقه نیز هستند. ورود پاکستان به معادلات غرب آسیا میتواند معانی گستردهتری نیز داشته باشد؛ از یکسو، کاهش انحصار آمریکا در تأمین امنیت منطقه و از سوی دیگر، ایجاد محورهای جدید همکاری میان قدرتهای اسلامی. بدین ترتیب، عربستان و بحرین با نزدیکی به اسلامآباد در پی ایجاد یک سپر دفاعی بومی هستند که علاوه بر تضمین امنیت خود، پیام روشنی نیز به رقبای منطقهای ارسال میکنند: معادلات قدرت در حال بازنویسی است و نقشآفرینان تازهای به صحنه آمدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: صادرات نفت اقلیم کردستان، پس از بیش از دو سال توقف، با توافق سهجانبه بغداد، اربیل و شرکتهای نفتی ازسرگرفته شد. این صادرات از مارس ۲۰۲۳ به دلیل حکم دادگاه داوری پاریس علیه ترکیه متوقف شده بود؛ دادگاه اعلام کرده بود که آنکارا با اجازهدادن به اربیل برای صادرات مستقل نفت از سال ۲۰۱۴، توافق خط لوله ۱۹۷۳ با بغداد را نقض کرده است. وزارت نفت عراق اعلام کرد که صادرات نفت با ظرفیت کامل آغاز شده و بدون هیچ مشکل فنی ادامه دارد. این وزارتخانه اقدام اخیر را گامی مهم در راستای تقویت مدیریت ثروت ملی توصیف کرد. مقامات اقلیم کردستان نیز این رویداد را تاریخی و دستاوردی بزرگ برای کل عراق دانستند. از سوی دیگر، دولت بغداد اعلام کرد ازسرگیری صادرات نفت اقلیم کردستان میتواند ماهانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار به بودجه فدرال بیفزاید و نقش مهمی در تقویت درآمدهای ملی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روند به رسمیت شناختن فلسطین توسط کشورهای جهان که با مخالفت و خشم رژیم اسرائیل همراه شده، قابل توجه میباشد. اقدام بیسابقه کشورهای مختلف جهان در به رسمیت شناختن دولت مستقل فلسطین، کاملا با جنایات رژیمصهیونیستی در غزه و سیاستهای نسلکشی و نژادپرستانه این رژیم مرتبط است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل فناوری و بینالملل گفت: اگر امروز ضرورت استفاده از هوش مصنوعی مورد توجه قرار نگیرد و درباره بهرهگیری آن در سطوح مختلف از جمله در موضوعات مرتبط با تعاملات بینالمللی تصمیمگیری نشود، در آینده یک آژانس بینالمللی مثل آژانس انرژی اتمی تشکیل خواهد شد که میتواند برای استفاده از هوش مصنوعی در برخی حوزهها مانع ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز چرخه کشتار و تجاوز رژیم اسرائیل، معادلات خاورمیانه وارد مرحلهای تازه و پیچیدهتر شد. این تحول نهتنها موازنههای امنیتی و دیپلماتیک را تغییر داد، بلکه ساختار ژئوپلیتیک منطقه را نیز تحتتأثیر قرار داد و طی دو سال اخیر به شکلگیری معماری جدیدی در منطقه انجامید. امروز خاورمیانه به صحنهای چندلایه با تضادها و ائتلافهای متغیر بدل شده است.
بحران غزه و واکنش افکار عمومی در کشورهای منطقه، معادلات داخلی دولتها را نیز دستخوش تغییر کرده و سیاست خارجی آنان را زیر فشار افکار عمومی قرار داده است. موج شناسایی رسمی کشور فلسطین، همراه با تجربه تجاوز رژیم اسرائیل به ایران و پاسخ قاطع تهران، فضای کنونی را بهکلی متفاوت از گذشته کرده است. به نظر میرسد در آینده نزدیک، معماری جدید منطقهای نیازمند تعاملات چندجانبه و بازتعریف روابط قدرت در سطحی فراتر از معادلات سنتی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: فرود نخستین پرواز مستقیم تهران به صنعا پس از بیش از یک دهه، صرفاً یک رخداد حملونقلی معمول نیست؛ بلکه تحولی انسانی، سیاسی و راهبردی با پیامدهایی فراتر از جغرافیای یمن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: قدرتهای متوسط همچون هند، ترکیه، استرالیا و برخی کشورهای خلیجفارس دیگر بازیگران حاشیهای نیستند، بلکه با دیپلماسی موازنهگر، در حال بازتعریف معادلات قدرت جهانی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا در واکنش به بحرانهای امنیتی و اقتصادی، بهتدریج در حال ابراز تمایل برای بازنگری در وابستگی راهبردی خود به ایالات متحده و حرکت بهسوی استقلال نسبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اعلام برگزاری رزمایش سالانه مشترک دریایی چین و روسیه در اقیانوس آرام، در نگاه نخست خبری تکراری به نظر میرسد؛ زیرا دو کشور طی سالهای اخیر بهطور منظم چنین تمرینهایی را برگزار کردهاند. با این حال، اهمیت این رزمایش نه در اصل برگزاری آن، بلکه در جایگاهش در روندی بلندمدت نهفته است؛ روندی که از تعمیق همکاریهای نظامی مسکو و پکن، تغییر الگوهای بازدارندگی و حرکت تدریجی نظام بینالملل به سوی ساختاری چندقطبی حکایت دارد. از این منظر، این رزمایش بیش از آنکه تمرینی عملیاتی برای یک مأموریت مشخص باشد، ابزاری برای ارسال پیامهای راهبردی به ایالات متحده و متحدان آن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمها رفته رفته از ابزارهای مالی کلاسیک به سازوکارهای پیچیده مهار فناوری، دادهها و زنجیره تأمین جهانی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سیاست جهانی امروز، خلق روایتها بهاندازه اشراف سرزمینی و مدیریت اقتصاد اهمیت یافته و به ابزار اصلی رقابت قدرتها تبدیل شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر امانوئل مکرون به دمشق، تلاشی برای بازتعریف نقش فرانسه در سوریه پس از تحولات سیاسی اخیر در این کشور است؛ تلاشی که در بستر رقابت قدرتها و چالشهای امنیتی این کشور پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رهبر چین در تلاش است تا با نفوذ روسیه در کره شمالی مقابله و جایگاه کشورش را به عنوان مرکز ثقل آسیا حفظ کند.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل مصر گفت: مصر که نخستین کشور عربی امضاکننده توافق صلح با رژیم صهیونیستی در ۱۹۷۹ بود، اکنون با نگرانی از سیاستهای توسعهطلبانه این رژیم، راهبردی تازه در پیش گرفته است. تحولات پس از جنگ غزه ۲۰۲۳ نشان داد که تلآویو با حمایت بیقید و شرط آمریکا، بهدنبال تغییر موازنه قدرت در غرب آسیاست؛ امری که قاهره را واداشته تا روابط خود را با ایران و ترکیه، دو قدرت مهم منطقه، گسترش دهد. مصر با برگزاری رزمایشهای مشترک با ترکیه، میانجیگری در پرونده هستهای ایران و تلاش برای همکاریهای نظامی و فناورانه، میکوشد مانع سلطهطلبی صهیونیستها در منطقه شود. هرچند تشکیل یک اتحاد نظامی سهجانبه فعلاً بعید به نظر میرسد، اما نزدیکی قاهره به تهران و آنکارا تهدیدی بالقوه برای رژیم اسرائیل تلقی میشود. در واقع، مصر در برابر فشارهای منطقهای و بحرانهای مرزی، به دنبال ایجاد توازن راهبردی است تا نفوذ تلآویو را مهار کرده و جایگاه خود را در معادلات غرب آسیا ارتقا دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: بحران مشروعیت رژیم اسرائیل در سطح بینالمللی و داخلی، طی دو سال جنایت بیامان در غزه، به یکی از چالشهای اصلی این رژیم تبدیل شده است. رژیم صهیونیستی که پیشتر متحد استراتژیک غرب و بهویژه ایالات متحده به شمار میرفت، اکنون به دلیل ارتکاب بیسابقهترین کشتارها، تشدید شهرکسازی و رفتارهای نژادپرستانه، مشروعیت خود را آشکارا از دست داده است. این روند باعث شده است تا کشورهای عربی و اسلامی، حتی برخی متحدان پیشین، رژیم صهیونیستی را عامل اصلی بیثباتی منطقه بدانند و انتقادات گستردهای علیه سیاستهای آن مطرح کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا گفت: تحولات اخیر در غرب آسیا نشان میدهد که معادلات امنیتی منطقه وارد مرحلهای تازه شده است. حمله رژیم اسرائیل به قطر بهعنوان یک شوک امنیتی، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را متوجه آسیبپذیریهای جدید کرده و آنها را به بازنگری در راهبردهای دفاعی خود واداشته است. اکنون، تکیه بر تضمینهای امنیتی آمریکا، دیگر کافی به نظر نمیرسد؛ زیرا تهدیدات نوظهور منطقهای، پیچیدهتر و چندلایهتر از گذشته شدهاند. در این میان، پاکستان با موقعیت ویژه خود بهعنوان تنها قدرت اتمی جهان اسلام، بهسرعت، جایگاهی راهبردی در محاسبات امنیتی کشورهای عربی پیدا کرده است.
امضای توافقنامه دفاع راهبردی میان ریاض و اسلامآباد و سپس برگزاری نشست همکاری نظامی میان بحرین و پاکستان در منامه، نشان از روندی فزاینده در همگرایی امنیتی دارد. این همکاریها نهتنها در راستای تقویت بازدارندگی مشترک و مقابله با تهدیدات بالقوه، بهویژه از سوی رژیم اسرائیل، تعریف میشوند، بلکه نشاندهنده تغییر موازنه قدرت در منطقه نیز هستند. ورود پاکستان به معادلات غرب آسیا میتواند معانی گستردهتری نیز داشته باشد؛ از یکسو، کاهش انحصار آمریکا در تأمین امنیت منطقه و از سوی دیگر، ایجاد محورهای جدید همکاری میان قدرتهای اسلامی. بدین ترتیب، عربستان و بحرین با نزدیکی به اسلامآباد در پی ایجاد یک سپر دفاعی بومی هستند که علاوه بر تضمین امنیت خود، پیام روشنی نیز به رقبای منطقهای ارسال میکنند: معادلات قدرت در حال بازنویسی است و نقشآفرینان تازهای به صحنه آمدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: صادرات نفت اقلیم کردستان، پس از بیش از دو سال توقف، با توافق سهجانبه بغداد، اربیل و شرکتهای نفتی ازسرگرفته شد. این صادرات از مارس ۲۰۲۳ به دلیل حکم دادگاه داوری پاریس علیه ترکیه متوقف شده بود؛ دادگاه اعلام کرده بود که آنکارا با اجازهدادن به اربیل برای صادرات مستقل نفت از سال ۲۰۱۴، توافق خط لوله ۱۹۷۳ با بغداد را نقض کرده است. وزارت نفت عراق اعلام کرد که صادرات نفت با ظرفیت کامل آغاز شده و بدون هیچ مشکل فنی ادامه دارد. این وزارتخانه اقدام اخیر را گامی مهم در راستای تقویت مدیریت ثروت ملی توصیف کرد. مقامات اقلیم کردستان نیز این رویداد را تاریخی و دستاوردی بزرگ برای کل عراق دانستند. از سوی دیگر، دولت بغداد اعلام کرد ازسرگیری صادرات نفت اقلیم کردستان میتواند ماهانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار به بودجه فدرال بیفزاید و نقش مهمی در تقویت درآمدهای ملی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روند به رسمیت شناختن فلسطین توسط کشورهای جهان که با مخالفت و خشم رژیم اسرائیل همراه شده، قابل توجه میباشد. اقدام بیسابقه کشورهای مختلف جهان در به رسمیت شناختن دولت مستقل فلسطین، کاملا با جنایات رژیمصهیونیستی در غزه و سیاستهای نسلکشی و نژادپرستانه این رژیم مرتبط است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل فناوری و بینالملل گفت: اگر امروز ضرورت استفاده از هوش مصنوعی مورد توجه قرار نگیرد و درباره بهرهگیری آن در سطوح مختلف از جمله در موضوعات مرتبط با تعاملات بینالمللی تصمیمگیری نشود، در آینده یک آژانس بینالمللی مثل آژانس انرژی اتمی تشکیل خواهد شد که میتواند برای استفاده از هوش مصنوعی در برخی حوزهها مانع ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز چرخه کشتار و تجاوز رژیم اسرائیل، معادلات خاورمیانه وارد مرحلهای تازه و پیچیدهتر شد. این تحول نهتنها موازنههای امنیتی و دیپلماتیک را تغییر داد، بلکه ساختار ژئوپلیتیک منطقه را نیز تحتتأثیر قرار داد و طی دو سال اخیر به شکلگیری معماری جدیدی در منطقه انجامید. امروز خاورمیانه به صحنهای چندلایه با تضادها و ائتلافهای متغیر بدل شده است.
بحران غزه و واکنش افکار عمومی در کشورهای منطقه، معادلات داخلی دولتها را نیز دستخوش تغییر کرده و سیاست خارجی آنان را زیر فشار افکار عمومی قرار داده است. موج شناسایی رسمی کشور فلسطین، همراه با تجربه تجاوز رژیم اسرائیل به ایران و پاسخ قاطع تهران، فضای کنونی را بهکلی متفاوت از گذشته کرده است. به نظر میرسد در آینده نزدیک، معماری جدید منطقهای نیازمند تعاملات چندجانبه و بازتعریف روابط قدرت در سطحی فراتر از معادلات سنتی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: فرود نخستین پرواز مستقیم تهران به صنعا پس از بیش از یک دهه، صرفاً یک رخداد حملونقلی معمول نیست؛ بلکه تحولی انسانی، سیاسی و راهبردی با پیامدهایی فراتر از جغرافیای یمن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: قدرتهای متوسط همچون هند، ترکیه، استرالیا و برخی کشورهای خلیجفارس دیگر بازیگران حاشیهای نیستند، بلکه با دیپلماسی موازنهگر، در حال بازتعریف معادلات قدرت جهانی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا در واکنش به بحرانهای امنیتی و اقتصادی، بهتدریج در حال ابراز تمایل برای بازنگری در وابستگی راهبردی خود به ایالات متحده و حرکت بهسوی استقلال نسبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اعلام برگزاری رزمایش سالانه مشترک دریایی چین و روسیه در اقیانوس آرام، در نگاه نخست خبری تکراری به نظر میرسد؛ زیرا دو کشور طی سالهای اخیر بهطور منظم چنین تمرینهایی را برگزار کردهاند. با این حال، اهمیت این رزمایش نه در اصل برگزاری آن، بلکه در جایگاهش در روندی بلندمدت نهفته است؛ روندی که از تعمیق همکاریهای نظامی مسکو و پکن، تغییر الگوهای بازدارندگی و حرکت تدریجی نظام بینالملل به سوی ساختاری چندقطبی حکایت دارد. از این منظر، این رزمایش بیش از آنکه تمرینی عملیاتی برای یک مأموریت مشخص باشد، ابزاری برای ارسال پیامهای راهبردی به ایالات متحده و متحدان آن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمها رفته رفته از ابزارهای مالی کلاسیک به سازوکارهای پیچیده مهار فناوری، دادهها و زنجیره تأمین جهانی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سیاست جهانی امروز، خلق روایتها بهاندازه اشراف سرزمینی و مدیریت اقتصاد اهمیت یافته و به ابزار اصلی رقابت قدرتها تبدیل شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر امانوئل مکرون به دمشق، تلاشی برای بازتعریف نقش فرانسه در سوریه پس از تحولات سیاسی اخیر در این کشور است؛ تلاشی که در بستر رقابت قدرتها و چالشهای امنیتی این کشور پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رهبر چین در تلاش است تا با نفوذ روسیه در کره شمالی مقابله و جایگاه کشورش را به عنوان مرکز ثقل آسیا حفظ کند.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل مصر گفت: مصر که نخستین کشور عربی امضاکننده توافق صلح با رژیم صهیونیستی در ۱۹۷۹ بود، اکنون با نگرانی از سیاستهای توسعهطلبانه این رژیم، راهبردی تازه در پیش گرفته است. تحولات پس از جنگ غزه ۲۰۲۳ نشان داد که تلآویو با حمایت بیقید و شرط آمریکا، بهدنبال تغییر موازنه قدرت در غرب آسیاست؛ امری که قاهره را واداشته تا روابط خود را با ایران و ترکیه، دو قدرت مهم منطقه، گسترش دهد. مصر با برگزاری رزمایشهای مشترک با ترکیه، میانجیگری در پرونده هستهای ایران و تلاش برای همکاریهای نظامی و فناورانه، میکوشد مانع سلطهطلبی صهیونیستها در منطقه شود. هرچند تشکیل یک اتحاد نظامی سهجانبه فعلاً بعید به نظر میرسد، اما نزدیکی قاهره به تهران و آنکارا تهدیدی بالقوه برای رژیم اسرائیل تلقی میشود. در واقع، مصر در برابر فشارهای منطقهای و بحرانهای مرزی، به دنبال ایجاد توازن راهبردی است تا نفوذ تلآویو را مهار کرده و جایگاه خود را در معادلات غرب آسیا ارتقا دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: بحران مشروعیت رژیم اسرائیل در سطح بینالمللی و داخلی، طی دو سال جنایت بیامان در غزه، به یکی از چالشهای اصلی این رژیم تبدیل شده است. رژیم صهیونیستی که پیشتر متحد استراتژیک غرب و بهویژه ایالات متحده به شمار میرفت، اکنون به دلیل ارتکاب بیسابقهترین کشتارها، تشدید شهرکسازی و رفتارهای نژادپرستانه، مشروعیت خود را آشکارا از دست داده است. این روند باعث شده است تا کشورهای عربی و اسلامی، حتی برخی متحدان پیشین، رژیم صهیونیستی را عامل اصلی بیثباتی منطقه بدانند و انتقادات گستردهای علیه سیاستهای آن مطرح کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا گفت: تحولات اخیر در غرب آسیا نشان میدهد که معادلات امنیتی منطقه وارد مرحلهای تازه شده است. حمله رژیم اسرائیل به قطر بهعنوان یک شوک امنیتی، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را متوجه آسیبپذیریهای جدید کرده و آنها را به بازنگری در راهبردهای دفاعی خود واداشته است. اکنون، تکیه بر تضمینهای امنیتی آمریکا، دیگر کافی به نظر نمیرسد؛ زیرا تهدیدات نوظهور منطقهای، پیچیدهتر و چندلایهتر از گذشته شدهاند. در این میان، پاکستان با موقعیت ویژه خود بهعنوان تنها قدرت اتمی جهان اسلام، بهسرعت، جایگاهی راهبردی در محاسبات امنیتی کشورهای عربی پیدا کرده است.
امضای توافقنامه دفاع راهبردی میان ریاض و اسلامآباد و سپس برگزاری نشست همکاری نظامی میان بحرین و پاکستان در منامه، نشان از روندی فزاینده در همگرایی امنیتی دارد. این همکاریها نهتنها در راستای تقویت بازدارندگی مشترک و مقابله با تهدیدات بالقوه، بهویژه از سوی رژیم اسرائیل، تعریف میشوند، بلکه نشاندهنده تغییر موازنه قدرت در منطقه نیز هستند. ورود پاکستان به معادلات غرب آسیا میتواند معانی گستردهتری نیز داشته باشد؛ از یکسو، کاهش انحصار آمریکا در تأمین امنیت منطقه و از سوی دیگر، ایجاد محورهای جدید همکاری میان قدرتهای اسلامی. بدین ترتیب، عربستان و بحرین با نزدیکی به اسلامآباد در پی ایجاد یک سپر دفاعی بومی هستند که علاوه بر تضمین امنیت خود، پیام روشنی نیز به رقبای منطقهای ارسال میکنند: معادلات قدرت در حال بازنویسی است و نقشآفرینان تازهای به صحنه آمدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: صادرات نفت اقلیم کردستان، پس از بیش از دو سال توقف، با توافق سهجانبه بغداد، اربیل و شرکتهای نفتی ازسرگرفته شد. این صادرات از مارس ۲۰۲۳ به دلیل حکم دادگاه داوری پاریس علیه ترکیه متوقف شده بود؛ دادگاه اعلام کرده بود که آنکارا با اجازهدادن به اربیل برای صادرات مستقل نفت از سال ۲۰۱۴، توافق خط لوله ۱۹۷۳ با بغداد را نقض کرده است. وزارت نفت عراق اعلام کرد که صادرات نفت با ظرفیت کامل آغاز شده و بدون هیچ مشکل فنی ادامه دارد. این وزارتخانه اقدام اخیر را گامی مهم در راستای تقویت مدیریت ثروت ملی توصیف کرد. مقامات اقلیم کردستان نیز این رویداد را تاریخی و دستاوردی بزرگ برای کل عراق دانستند. از سوی دیگر، دولت بغداد اعلام کرد ازسرگیری صادرات نفت اقلیم کردستان میتواند ماهانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار به بودجه فدرال بیفزاید و نقش مهمی در تقویت درآمدهای ملی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روند به رسمیت شناختن فلسطین توسط کشورهای جهان که با مخالفت و خشم رژیم اسرائیل همراه شده، قابل توجه میباشد. اقدام بیسابقه کشورهای مختلف جهان در به رسمیت شناختن دولت مستقل فلسطین، کاملا با جنایات رژیمصهیونیستی در غزه و سیاستهای نسلکشی و نژادپرستانه این رژیم مرتبط است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل فناوری و بینالملل گفت: اگر امروز ضرورت استفاده از هوش مصنوعی مورد توجه قرار نگیرد و درباره بهرهگیری آن در سطوح مختلف از جمله در موضوعات مرتبط با تعاملات بینالمللی تصمیمگیری نشود، در آینده یک آژانس بینالمللی مثل آژانس انرژی اتمی تشکیل خواهد شد که میتواند برای استفاده از هوش مصنوعی در برخی حوزهها مانع ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز چرخه کشتار و تجاوز رژیم اسرائیل، معادلات خاورمیانه وارد مرحلهای تازه و پیچیدهتر شد. این تحول نهتنها موازنههای امنیتی و دیپلماتیک را تغییر داد، بلکه ساختار ژئوپلیتیک منطقه را نیز تحتتأثیر قرار داد و طی دو سال اخیر به شکلگیری معماری جدیدی در منطقه انجامید. امروز خاورمیانه به صحنهای چندلایه با تضادها و ائتلافهای متغیر بدل شده است.
بحران غزه و واکنش افکار عمومی در کشورهای منطقه، معادلات داخلی دولتها را نیز دستخوش تغییر کرده و سیاست خارجی آنان را زیر فشار افکار عمومی قرار داده است. موج شناسایی رسمی کشور فلسطین، همراه با تجربه تجاوز رژیم اسرائیل به ایران و پاسخ قاطع تهران، فضای کنونی را بهکلی متفاوت از گذشته کرده است. به نظر میرسد در آینده نزدیک، معماری جدید منطقهای نیازمند تعاملات چندجانبه و بازتعریف روابط قدرت در سطحی فراتر از معادلات سنتی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: فرود نخستین پرواز مستقیم تهران به صنعا پس از بیش از یک دهه، صرفاً یک رخداد حملونقلی معمول نیست؛ بلکه تحولی انسانی، سیاسی و راهبردی با پیامدهایی فراتر از جغرافیای یمن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: قدرتهای متوسط همچون هند، ترکیه، استرالیا و برخی کشورهای خلیجفارس دیگر بازیگران حاشیهای نیستند، بلکه با دیپلماسی موازنهگر، در حال بازتعریف معادلات قدرت جهانی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا در واکنش به بحرانهای امنیتی و اقتصادی، بهتدریج در حال ابراز تمایل برای بازنگری در وابستگی راهبردی خود به ایالات متحده و حرکت بهسوی استقلال نسبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اعلام برگزاری رزمایش سالانه مشترک دریایی چین و روسیه در اقیانوس آرام، در نگاه نخست خبری تکراری به نظر میرسد؛ زیرا دو کشور طی سالهای اخیر بهطور منظم چنین تمرینهایی را برگزار کردهاند. با این حال، اهمیت این رزمایش نه در اصل برگزاری آن، بلکه در جایگاهش در روندی بلندمدت نهفته است؛ روندی که از تعمیق همکاریهای نظامی مسکو و پکن، تغییر الگوهای بازدارندگی و حرکت تدریجی نظام بینالملل به سوی ساختاری چندقطبی حکایت دارد. از این منظر، این رزمایش بیش از آنکه تمرینی عملیاتی برای یک مأموریت مشخص باشد، ابزاری برای ارسال پیامهای راهبردی به ایالات متحده و متحدان آن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمها رفته رفته از ابزارهای مالی کلاسیک به سازوکارهای پیچیده مهار فناوری، دادهها و زنجیره تأمین جهانی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سیاست جهانی امروز، خلق روایتها بهاندازه اشراف سرزمینی و مدیریت اقتصاد اهمیت یافته و به ابزار اصلی رقابت قدرتها تبدیل شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر امانوئل مکرون به دمشق، تلاشی برای بازتعریف نقش فرانسه در سوریه پس از تحولات سیاسی اخیر در این کشور است؛ تلاشی که در بستر رقابت قدرتها و چالشهای امنیتی این کشور پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رهبر چین در تلاش است تا با نفوذ روسیه در کره شمالی مقابله و جایگاه کشورش را به عنوان مرکز ثقل آسیا حفظ کند.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل مصر گفت: مصر که نخستین کشور عربی امضاکننده توافق صلح با رژیم صهیونیستی در ۱۹۷۹ بود، اکنون با نگرانی از سیاستهای توسعهطلبانه این رژیم، راهبردی تازه در پیش گرفته است. تحولات پس از جنگ غزه ۲۰۲۳ نشان داد که تلآویو با حمایت بیقید و شرط آمریکا، بهدنبال تغییر موازنه قدرت در غرب آسیاست؛ امری که قاهره را واداشته تا روابط خود را با ایران و ترکیه، دو قدرت مهم منطقه، گسترش دهد. مصر با برگزاری رزمایشهای مشترک با ترکیه، میانجیگری در پرونده هستهای ایران و تلاش برای همکاریهای نظامی و فناورانه، میکوشد مانع سلطهطلبی صهیونیستها در منطقه شود. هرچند تشکیل یک اتحاد نظامی سهجانبه فعلاً بعید به نظر میرسد، اما نزدیکی قاهره به تهران و آنکارا تهدیدی بالقوه برای رژیم اسرائیل تلقی میشود. در واقع، مصر در برابر فشارهای منطقهای و بحرانهای مرزی، به دنبال ایجاد توازن راهبردی است تا نفوذ تلآویو را مهار کرده و جایگاه خود را در معادلات غرب آسیا ارتقا دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: بحران مشروعیت رژیم اسرائیل در سطح بینالمللی و داخلی، طی دو سال جنایت بیامان در غزه، به یکی از چالشهای اصلی این رژیم تبدیل شده است. رژیم صهیونیستی که پیشتر متحد استراتژیک غرب و بهویژه ایالات متحده به شمار میرفت، اکنون به دلیل ارتکاب بیسابقهترین کشتارها، تشدید شهرکسازی و رفتارهای نژادپرستانه، مشروعیت خود را آشکارا از دست داده است. این روند باعث شده است تا کشورهای عربی و اسلامی، حتی برخی متحدان پیشین، رژیم صهیونیستی را عامل اصلی بیثباتی منطقه بدانند و انتقادات گستردهای علیه سیاستهای آن مطرح کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا گفت: تحولات اخیر در غرب آسیا نشان میدهد که معادلات امنیتی منطقه وارد مرحلهای تازه شده است. حمله رژیم اسرائیل به قطر بهعنوان یک شوک امنیتی، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را متوجه آسیبپذیریهای جدید کرده و آنها را به بازنگری در راهبردهای دفاعی خود واداشته است. اکنون، تکیه بر تضمینهای امنیتی آمریکا، دیگر کافی به نظر نمیرسد؛ زیرا تهدیدات نوظهور منطقهای، پیچیدهتر و چندلایهتر از گذشته شدهاند. در این میان، پاکستان با موقعیت ویژه خود بهعنوان تنها قدرت اتمی جهان اسلام، بهسرعت، جایگاهی راهبردی در محاسبات امنیتی کشورهای عربی پیدا کرده است.
امضای توافقنامه دفاع راهبردی میان ریاض و اسلامآباد و سپس برگزاری نشست همکاری نظامی میان بحرین و پاکستان در منامه، نشان از روندی فزاینده در همگرایی امنیتی دارد. این همکاریها نهتنها در راستای تقویت بازدارندگی مشترک و مقابله با تهدیدات بالقوه، بهویژه از سوی رژیم اسرائیل، تعریف میشوند، بلکه نشاندهنده تغییر موازنه قدرت در منطقه نیز هستند. ورود پاکستان به معادلات غرب آسیا میتواند معانی گستردهتری نیز داشته باشد؛ از یکسو، کاهش انحصار آمریکا در تأمین امنیت منطقه و از سوی دیگر، ایجاد محورهای جدید همکاری میان قدرتهای اسلامی. بدین ترتیب، عربستان و بحرین با نزدیکی به اسلامآباد در پی ایجاد یک سپر دفاعی بومی هستند که علاوه بر تضمین امنیت خود، پیام روشنی نیز به رقبای منطقهای ارسال میکنند: معادلات قدرت در حال بازنویسی است و نقشآفرینان تازهای به صحنه آمدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: صادرات نفت اقلیم کردستان، پس از بیش از دو سال توقف، با توافق سهجانبه بغداد، اربیل و شرکتهای نفتی ازسرگرفته شد. این صادرات از مارس ۲۰۲۳ به دلیل حکم دادگاه داوری پاریس علیه ترکیه متوقف شده بود؛ دادگاه اعلام کرده بود که آنکارا با اجازهدادن به اربیل برای صادرات مستقل نفت از سال ۲۰۱۴، توافق خط لوله ۱۹۷۳ با بغداد را نقض کرده است. وزارت نفت عراق اعلام کرد که صادرات نفت با ظرفیت کامل آغاز شده و بدون هیچ مشکل فنی ادامه دارد. این وزارتخانه اقدام اخیر را گامی مهم در راستای تقویت مدیریت ثروت ملی توصیف کرد. مقامات اقلیم کردستان نیز این رویداد را تاریخی و دستاوردی بزرگ برای کل عراق دانستند. از سوی دیگر، دولت بغداد اعلام کرد ازسرگیری صادرات نفت اقلیم کردستان میتواند ماهانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار به بودجه فدرال بیفزاید و نقش مهمی در تقویت درآمدهای ملی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روند به رسمیت شناختن فلسطین توسط کشورهای جهان که با مخالفت و خشم رژیم اسرائیل همراه شده، قابل توجه میباشد. اقدام بیسابقه کشورهای مختلف جهان در به رسمیت شناختن دولت مستقل فلسطین، کاملا با جنایات رژیمصهیونیستی در غزه و سیاستهای نسلکشی و نژادپرستانه این رژیم مرتبط است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل فناوری و بینالملل گفت: اگر امروز ضرورت استفاده از هوش مصنوعی مورد توجه قرار نگیرد و درباره بهرهگیری آن در سطوح مختلف از جمله در موضوعات مرتبط با تعاملات بینالمللی تصمیمگیری نشود، در آینده یک آژانس بینالمللی مثل آژانس انرژی اتمی تشکیل خواهد شد که میتواند برای استفاده از هوش مصنوعی در برخی حوزهها مانع ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز چرخه کشتار و تجاوز رژیم اسرائیل، معادلات خاورمیانه وارد مرحلهای تازه و پیچیدهتر شد. این تحول نهتنها موازنههای امنیتی و دیپلماتیک را تغییر داد، بلکه ساختار ژئوپلیتیک منطقه را نیز تحتتأثیر قرار داد و طی دو سال اخیر به شکلگیری معماری جدیدی در منطقه انجامید. امروز خاورمیانه به صحنهای چندلایه با تضادها و ائتلافهای متغیر بدل شده است.
بحران غزه و واکنش افکار عمومی در کشورهای منطقه، معادلات داخلی دولتها را نیز دستخوش تغییر کرده و سیاست خارجی آنان را زیر فشار افکار عمومی قرار داده است. موج شناسایی رسمی کشور فلسطین، همراه با تجربه تجاوز رژیم اسرائیل به ایران و پاسخ قاطع تهران، فضای کنونی را بهکلی متفاوت از گذشته کرده است. به نظر میرسد در آینده نزدیک، معماری جدید منطقهای نیازمند تعاملات چندجانبه و بازتعریف روابط قدرت در سطحی فراتر از معادلات سنتی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: فرود نخستین پرواز مستقیم تهران به صنعا پس از بیش از یک دهه، صرفاً یک رخداد حملونقلی معمول نیست؛ بلکه تحولی انسانی، سیاسی و راهبردی با پیامدهایی فراتر از جغرافیای یمن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: قدرتهای متوسط همچون هند، ترکیه، استرالیا و برخی کشورهای خلیجفارس دیگر بازیگران حاشیهای نیستند، بلکه با دیپلماسی موازنهگر، در حال بازتعریف معادلات قدرت جهانی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا در واکنش به بحرانهای امنیتی و اقتصادی، بهتدریج در حال ابراز تمایل برای بازنگری در وابستگی راهبردی خود به ایالات متحده و حرکت بهسوی استقلال نسبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اعلام برگزاری رزمایش سالانه مشترک دریایی چین و روسیه در اقیانوس آرام، در نگاه نخست خبری تکراری به نظر میرسد؛ زیرا دو کشور طی سالهای اخیر بهطور منظم چنین تمرینهایی را برگزار کردهاند. با این حال، اهمیت این رزمایش نه در اصل برگزاری آن، بلکه در جایگاهش در روندی بلندمدت نهفته است؛ روندی که از تعمیق همکاریهای نظامی مسکو و پکن، تغییر الگوهای بازدارندگی و حرکت تدریجی نظام بینالملل به سوی ساختاری چندقطبی حکایت دارد. از این منظر، این رزمایش بیش از آنکه تمرینی عملیاتی برای یک مأموریت مشخص باشد، ابزاری برای ارسال پیامهای راهبردی به ایالات متحده و متحدان آن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمها رفته رفته از ابزارهای مالی کلاسیک به سازوکارهای پیچیده مهار فناوری، دادهها و زنجیره تأمین جهانی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سیاست جهانی امروز، خلق روایتها بهاندازه اشراف سرزمینی و مدیریت اقتصاد اهمیت یافته و به ابزار اصلی رقابت قدرتها تبدیل شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر امانوئل مکرون به دمشق، تلاشی برای بازتعریف نقش فرانسه در سوریه پس از تحولات سیاسی اخیر در این کشور است؛ تلاشی که در بستر رقابت قدرتها و چالشهای امنیتی این کشور پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رهبر چین در تلاش است تا با نفوذ روسیه در کره شمالی مقابله و جایگاه کشورش را به عنوان مرکز ثقل آسیا حفظ کند.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل مصر گفت: مصر که نخستین کشور عربی امضاکننده توافق صلح با رژیم صهیونیستی در ۱۹۷۹ بود، اکنون با نگرانی از سیاستهای توسعهطلبانه این رژیم، راهبردی تازه در پیش گرفته است. تحولات پس از جنگ غزه ۲۰۲۳ نشان داد که تلآویو با حمایت بیقید و شرط آمریکا، بهدنبال تغییر موازنه قدرت در غرب آسیاست؛ امری که قاهره را واداشته تا روابط خود را با ایران و ترکیه، دو قدرت مهم منطقه، گسترش دهد. مصر با برگزاری رزمایشهای مشترک با ترکیه، میانجیگری در پرونده هستهای ایران و تلاش برای همکاریهای نظامی و فناورانه، میکوشد مانع سلطهطلبی صهیونیستها در منطقه شود. هرچند تشکیل یک اتحاد نظامی سهجانبه فعلاً بعید به نظر میرسد، اما نزدیکی قاهره به تهران و آنکارا تهدیدی بالقوه برای رژیم اسرائیل تلقی میشود. در واقع، مصر در برابر فشارهای منطقهای و بحرانهای مرزی، به دنبال ایجاد توازن راهبردی است تا نفوذ تلآویو را مهار کرده و جایگاه خود را در معادلات غرب آسیا ارتقا دهد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: بحران مشروعیت رژیم اسرائیل در سطح بینالمللی و داخلی، طی دو سال جنایت بیامان در غزه، به یکی از چالشهای اصلی این رژیم تبدیل شده است. رژیم صهیونیستی که پیشتر متحد استراتژیک غرب و بهویژه ایالات متحده به شمار میرفت، اکنون به دلیل ارتکاب بیسابقهترین کشتارها، تشدید شهرکسازی و رفتارهای نژادپرستانه، مشروعیت خود را آشکارا از دست داده است. این روند باعث شده است تا کشورهای عربی و اسلامی، حتی برخی متحدان پیشین، رژیم صهیونیستی را عامل اصلی بیثباتی منطقه بدانند و انتقادات گستردهای علیه سیاستهای آن مطرح کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا گفت: تحولات اخیر در غرب آسیا نشان میدهد که معادلات امنیتی منطقه وارد مرحلهای تازه شده است. حمله رژیم اسرائیل به قطر بهعنوان یک شوک امنیتی، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را متوجه آسیبپذیریهای جدید کرده و آنها را به بازنگری در راهبردهای دفاعی خود واداشته است. اکنون، تکیه بر تضمینهای امنیتی آمریکا، دیگر کافی به نظر نمیرسد؛ زیرا تهدیدات نوظهور منطقهای، پیچیدهتر و چندلایهتر از گذشته شدهاند. در این میان، پاکستان با موقعیت ویژه خود بهعنوان تنها قدرت اتمی جهان اسلام، بهسرعت، جایگاهی راهبردی در محاسبات امنیتی کشورهای عربی پیدا کرده است.
امضای توافقنامه دفاع راهبردی میان ریاض و اسلامآباد و سپس برگزاری نشست همکاری نظامی میان بحرین و پاکستان در منامه، نشان از روندی فزاینده در همگرایی امنیتی دارد. این همکاریها نهتنها در راستای تقویت بازدارندگی مشترک و مقابله با تهدیدات بالقوه، بهویژه از سوی رژیم اسرائیل، تعریف میشوند، بلکه نشاندهنده تغییر موازنه قدرت در منطقه نیز هستند. ورود پاکستان به معادلات غرب آسیا میتواند معانی گستردهتری نیز داشته باشد؛ از یکسو، کاهش انحصار آمریکا در تأمین امنیت منطقه و از سوی دیگر، ایجاد محورهای جدید همکاری میان قدرتهای اسلامی. بدین ترتیب، عربستان و بحرین با نزدیکی به اسلامآباد در پی ایجاد یک سپر دفاعی بومی هستند که علاوه بر تضمین امنیت خود، پیام روشنی نیز به رقبای منطقهای ارسال میکنند: معادلات قدرت در حال بازنویسی است و نقشآفرینان تازهای به صحنه آمدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: صادرات نفت اقلیم کردستان، پس از بیش از دو سال توقف، با توافق سهجانبه بغداد، اربیل و شرکتهای نفتی ازسرگرفته شد. این صادرات از مارس ۲۰۲۳ به دلیل حکم دادگاه داوری پاریس علیه ترکیه متوقف شده بود؛ دادگاه اعلام کرده بود که آنکارا با اجازهدادن به اربیل برای صادرات مستقل نفت از سال ۲۰۱۴، توافق خط لوله ۱۹۷۳ با بغداد را نقض کرده است. وزارت نفت عراق اعلام کرد که صادرات نفت با ظرفیت کامل آغاز شده و بدون هیچ مشکل فنی ادامه دارد. این وزارتخانه اقدام اخیر را گامی مهم در راستای تقویت مدیریت ثروت ملی توصیف کرد. مقامات اقلیم کردستان نیز این رویداد را تاریخی و دستاوردی بزرگ برای کل عراق دانستند. از سوی دیگر، دولت بغداد اعلام کرد ازسرگیری صادرات نفت اقلیم کردستان میتواند ماهانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار به بودجه فدرال بیفزاید و نقش مهمی در تقویت درآمدهای ملی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روند به رسمیت شناختن فلسطین توسط کشورهای جهان که با مخالفت و خشم رژیم اسرائیل همراه شده، قابل توجه میباشد. اقدام بیسابقه کشورهای مختلف جهان در به رسمیت شناختن دولت مستقل فلسطین، کاملا با جنایات رژیمصهیونیستی در غزه و سیاستهای نسلکشی و نژادپرستانه این رژیم مرتبط است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل فناوری و بینالملل گفت: اگر امروز ضرورت استفاده از هوش مصنوعی مورد توجه قرار نگیرد و درباره بهرهگیری آن در سطوح مختلف از جمله در موضوعات مرتبط با تعاملات بینالمللی تصمیمگیری نشود، در آینده یک آژانس بینالمللی مثل آژانس انرژی اتمی تشکیل خواهد شد که میتواند برای استفاده از هوش مصنوعی در برخی حوزهها مانع ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز چرخه کشتار و تجاوز رژیم اسرائیل، معادلات خاورمیانه وارد مرحلهای تازه و پیچیدهتر شد. این تحول نهتنها موازنههای امنیتی و دیپلماتیک را تغییر داد، بلکه ساختار ژئوپلیتیک منطقه را نیز تحتتأثیر قرار داد و طی دو سال اخیر به شکلگیری معماری جدیدی در منطقه انجامید. امروز خاورمیانه به صحنهای چندلایه با تضادها و ائتلافهای متغیر بدل شده است.
بحران غزه و واکنش افکار عمومی در کشورهای منطقه، معادلات داخلی دولتها را نیز دستخوش تغییر کرده و سیاست خارجی آنان را زیر فشار افکار عمومی قرار داده است. موج شناسایی رسمی کشور فلسطین، همراه با تجربه تجاوز رژیم اسرائیل به ایران و پاسخ قاطع تهران، فضای کنونی را بهکلی متفاوت از گذشته کرده است. به نظر میرسد در آینده نزدیک، معماری جدید منطقهای نیازمند تعاملات چندجانبه و بازتعریف روابط قدرت در سطحی فراتر از معادلات سنتی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: فرود نخستین پرواز مستقیم تهران به صنعا پس از بیش از یک دهه، صرفاً یک رخداد حملونقلی معمول نیست؛ بلکه تحولی انسانی، سیاسی و راهبردی با پیامدهایی فراتر از جغرافیای یمن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: قدرتهای متوسط همچون هند، ترکیه، استرالیا و برخی کشورهای خلیجفارس دیگر بازیگران حاشیهای نیستند، بلکه با دیپلماسی موازنهگر، در حال بازتعریف معادلات قدرت جهانی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا در واکنش به بحرانهای امنیتی و اقتصادی، بهتدریج در حال ابراز تمایل برای بازنگری در وابستگی راهبردی خود به ایالات متحده و حرکت بهسوی استقلال نسبی است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اعلام برگزاری رزمایش سالانه مشترک دریایی چین و روسیه در اقیانوس آرام، در نگاه نخست خبری تکراری به نظر میرسد؛ زیرا دو کشور طی سالهای اخیر بهطور منظم چنین تمرینهایی را برگزار کردهاند. با این حال، اهمیت این رزمایش نه در اصل برگزاری آن، بلکه در جایگاهش در روندی بلندمدت نهفته است؛ روندی که از تعمیق همکاریهای نظامی مسکو و پکن، تغییر الگوهای بازدارندگی و حرکت تدریجی نظام بینالملل به سوی ساختاری چندقطبی حکایت دارد. از این منظر، این رزمایش بیش از آنکه تمرینی عملیاتی برای یک مأموریت مشخص باشد، ابزاری برای ارسال پیامهای راهبردی به ایالات متحده و متحدان آن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمها رفته رفته از ابزارهای مالی کلاسیک به سازوکارهای پیچیده مهار فناوری، دادهها و زنجیره تأمین جهانی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سیاست جهانی امروز، خلق روایتها بهاندازه اشراف سرزمینی و مدیریت اقتصاد اهمیت یافته و به ابزار اصلی رقابت قدرتها تبدیل شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر امانوئل مکرون به دمشق، تلاشی برای بازتعریف نقش فرانسه در سوریه پس از تحولات سیاسی اخیر در این کشور است؛ تلاشی که در بستر رقابت قدرتها و چالشهای امنیتی این کشور پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رهبر چین در تلاش است تا با نفوذ روسیه در کره شمالی مقابله و جایگاه کشورش را به عنوان مرکز ثقل آسیا حفظ کند.»