شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از گشایش دیپلماتیک در روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی، منطقه غرب آسیا و خلیج فارس همچنان شاهد «تحرکات مثبت» است؛ کشورهایی که پیش‌تر، در جبهه مقابل هم قرار داشتند، از سیاست‌های قبلی فاصله گرفته و در حال حرکت به سمت تعامل و ازسرگیری مناسبات دوجانبه هستند.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل عربستان گفت: عربستان برای برقراری رابطه با رژیم صهیونیستی با چالش‌های متعددی ازجمله نارضایتی افکار عمومی مواجه است؛ بنابراین محمد بن سلمان با مطرح کردن چنین دستورکاری تنها در پی به اصطلاح امتیازگیری از آمریکا است و می‌خواهد سعی نماید در صورت امکان در جریان سفر بایدن به منطقه از موضع قدرت، مسائلی را که با آمریکا دارد، حل‌وفصل کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ورود بایدن به رم در اولین مرحله از سفر اروپایی، افزایش تنش میان روابط انگیس و فرانسه ، درخواست آمریکا برای گسترش گفت‌وگوهای نظامی با روسیه، افشاگری جدید در ارتباط با انفجار بندر بیروت، صف آرایی ارتش ترکیه و سوریه در شمال سوریه، تصویب پیشنهاد ایران درباره خلع سلاح هسته‌ای در سازمان ملل، ادعای کاخ سفید درباره آمادگی مذاکره با ایران، استقبال چین از بازگشت ایران به مذاکرات، استقبال طالبان از نشست کشورهای همسایه افغانستان در تهران ، گفت‌گوی وزرای خارجه آمریکا و عربستان سعودی پیرامون سودان، اذعان نخست وزیر رژیم صهیونیستی به احتمال سقوط کابینه ائتلافی این رژیم، بیانیه ۱۲ کشور اروپایی در محکومیت طرح شهرک‌سازی جدید اسرائیل در کرانه باختری، سفر 4 روزه وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به سنگاپور، سرنوشت مبهم مهاجران و مشاجره بر سر کنترل مرز لهستان و بلاروس و کاهش آهنگ رشد اقتصادی آمریکا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در فرانسه قرار دادن جامعه مسلمانان در این کشور در قالب «اسلام گرای تندرو» و برخورد یکسان با آنان را اشتباه بزرگ حاکمیت فرانسه دانست و گفت: این قانون موجب تحریک بیشتر جامعه مسلمانان فرانسه شده و نتایج دلخواه حاکمیت فرانسه را درپی نخواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتظار می‌رود دولت جدید آمریکا تغییراتی در سیاست کاخ سفید در خاورمیانه بطور کلی و در سوریه بطور خاص ایجاد کند. برخی معتقدند که سیاست آمریکا در خاورمیانه تاحدی در راستای سیاست دولت ترامپ باقی خواهد ماند، اما برخی دیگر بر این باورند که تیم بایدن بسیاری از اقدامات سیاست خارجی دولت قبلی را تغییر خواهد داد. تحلیلگرانی هم معتقدند که سیاست آمریکا در خاورمیانه به سبک اوباما بوده و با تعامل هرچه بیشتر دیپلماتیکی توام با مداخلات اندک نظامی و تمرکز بر مسائل حقوق بشر همراه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قره‌باغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمین‌ها» یا واگذاری سرزمین‌ها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قره‌باغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آن‌سوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااین‌حال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس‌ازآنکه وفاق ملی، دولت موردحمایت سازمان ملل در طرابلس کنترل پایتخت را در دست گرفت، حوادث در لیبی تغییرات شگرفی داشته است. این اقدام باعث شد که ژنرال خلیفه حفتر و ارتش وی، موسوم به ارتش ملی لیبی (LNA)، از تلاش یک‌ساله خود برای تصرف این شهر دست کشیده و نیروهای خود را از دیگر شهرها و شهرستان‌های غرب این کشور خارج کنند. همچنین، بقای سیاسی خود حفتر نیز شدیداً موردتردید قرار گرفته و در میان اردوی چند دسته وی در جنوب و شرق لیبی (قلمرو تحت کنترل حفتر)، نارضایتی‌های فزاینده‌ای به چشم می‌خورد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منطقه مرزی سوریه-ترکیه به ترکیه اجازه داده است نقش بزرگ‌تری در سوریه ایفا و جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه را محقق سازد و درعین‌حال فعالیتی اقتصادی ایجاد کند که اطمینان دهد پناهندگان سوری در خاک سوریه باقی خواهند ماند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درباره پیامدهای سیاسی و اجتماعی- اقتصادی همه‌گیری کووید-19 بر تحولات جهانی، بحث‌های داغی در میان سیاستمداران، اقتصاددانان و کارشناسان سیاسی برجسته جریان دارد که طیفی از عقاید مختلف را دربرمی گیرد. آیا باید در انتظار تغییراتی بنیادین در تفکر رهبران جهان بود یا سکون خطرناک دو دهه اخیر در نهایت چیره خواهد شد؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از گشایش دیپلماتیک در روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی، منطقه غرب آسیا و خلیج فارس همچنان شاهد «تحرکات مثبت» است؛ کشورهایی که پیش‌تر، در جبهه مقابل هم قرار داشتند، از سیاست‌های قبلی فاصله گرفته و در حال حرکت به سمت تعامل و ازسرگیری مناسبات دوجانبه هستند.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل عربستان گفت: عربستان برای برقراری رابطه با رژیم صهیونیستی با چالش‌های متعددی ازجمله نارضایتی افکار عمومی مواجه است؛ بنابراین محمد بن سلمان با مطرح کردن چنین دستورکاری تنها در پی به اصطلاح امتیازگیری از آمریکا است و می‌خواهد سعی نماید در صورت امکان در جریان سفر بایدن به منطقه از موضع قدرت، مسائلی را که با آمریکا دارد، حل‌وفصل کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ورود بایدن به رم در اولین مرحله از سفر اروپایی، افزایش تنش میان روابط انگیس و فرانسه ، درخواست آمریکا برای گسترش گفت‌وگوهای نظامی با روسیه، افشاگری جدید در ارتباط با انفجار بندر بیروت، صف آرایی ارتش ترکیه و سوریه در شمال سوریه، تصویب پیشنهاد ایران درباره خلع سلاح هسته‌ای در سازمان ملل، ادعای کاخ سفید درباره آمادگی مذاکره با ایران، استقبال چین از بازگشت ایران به مذاکرات، استقبال طالبان از نشست کشورهای همسایه افغانستان در تهران ، گفت‌گوی وزرای خارجه آمریکا و عربستان سعودی پیرامون سودان، اذعان نخست وزیر رژیم صهیونیستی به احتمال سقوط کابینه ائتلافی این رژیم، بیانیه ۱۲ کشور اروپایی در محکومیت طرح شهرک‌سازی جدید اسرائیل در کرانه باختری، سفر 4 روزه وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به سنگاپور، سرنوشت مبهم مهاجران و مشاجره بر سر کنترل مرز لهستان و بلاروس و کاهش آهنگ رشد اقتصادی آمریکا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در فرانسه قرار دادن جامعه مسلمانان در این کشور در قالب «اسلام گرای تندرو» و برخورد یکسان با آنان را اشتباه بزرگ حاکمیت فرانسه دانست و گفت: این قانون موجب تحریک بیشتر جامعه مسلمانان فرانسه شده و نتایج دلخواه حاکمیت فرانسه را درپی نخواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتظار می‌رود دولت جدید آمریکا تغییراتی در سیاست کاخ سفید در خاورمیانه بطور کلی و در سوریه بطور خاص ایجاد کند. برخی معتقدند که سیاست آمریکا در خاورمیانه تاحدی در راستای سیاست دولت ترامپ باقی خواهد ماند، اما برخی دیگر بر این باورند که تیم بایدن بسیاری از اقدامات سیاست خارجی دولت قبلی را تغییر خواهد داد. تحلیلگرانی هم معتقدند که سیاست آمریکا در خاورمیانه به سبک اوباما بوده و با تعامل هرچه بیشتر دیپلماتیکی توام با مداخلات اندک نظامی و تمرکز بر مسائل حقوق بشر همراه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قره‌باغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمین‌ها» یا واگذاری سرزمین‌ها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قره‌باغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آن‌سوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااین‌حال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس‌ازآنکه وفاق ملی، دولت موردحمایت سازمان ملل در طرابلس کنترل پایتخت را در دست گرفت، حوادث در لیبی تغییرات شگرفی داشته است. این اقدام باعث شد که ژنرال خلیفه حفتر و ارتش وی، موسوم به ارتش ملی لیبی (LNA)، از تلاش یک‌ساله خود برای تصرف این شهر دست کشیده و نیروهای خود را از دیگر شهرها و شهرستان‌های غرب این کشور خارج کنند. همچنین، بقای سیاسی خود حفتر نیز شدیداً موردتردید قرار گرفته و در میان اردوی چند دسته وی در جنوب و شرق لیبی (قلمرو تحت کنترل حفتر)، نارضایتی‌های فزاینده‌ای به چشم می‌خورد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منطقه مرزی سوریه-ترکیه به ترکیه اجازه داده است نقش بزرگ‌تری در سوریه ایفا و جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه را محقق سازد و درعین‌حال فعالیتی اقتصادی ایجاد کند که اطمینان دهد پناهندگان سوری در خاک سوریه باقی خواهند ماند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درباره پیامدهای سیاسی و اجتماعی- اقتصادی همه‌گیری کووید-19 بر تحولات جهانی، بحث‌های داغی در میان سیاستمداران، اقتصاددانان و کارشناسان سیاسی برجسته جریان دارد که طیفی از عقاید مختلف را دربرمی گیرد. آیا باید در انتظار تغییراتی بنیادین در تفکر رهبران جهان بود یا سکون خطرناک دو دهه اخیر در نهایت چیره خواهد شد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از گشایش دیپلماتیک در روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی، منطقه غرب آسیا و خلیج فارس همچنان شاهد «تحرکات مثبت» است؛ کشورهایی که پیش‌تر، در جبهه مقابل هم قرار داشتند، از سیاست‌های قبلی فاصله گرفته و در حال حرکت به سمت تعامل و ازسرگیری مناسبات دوجانبه هستند.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل عربستان گفت: عربستان برای برقراری رابطه با رژیم صهیونیستی با چالش‌های متعددی ازجمله نارضایتی افکار عمومی مواجه است؛ بنابراین محمد بن سلمان با مطرح کردن چنین دستورکاری تنها در پی به اصطلاح امتیازگیری از آمریکا است و می‌خواهد سعی نماید در صورت امکان در جریان سفر بایدن به منطقه از موضع قدرت، مسائلی را که با آمریکا دارد، حل‌وفصل کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ورود بایدن به رم در اولین مرحله از سفر اروپایی، افزایش تنش میان روابط انگیس و فرانسه ، درخواست آمریکا برای گسترش گفت‌وگوهای نظامی با روسیه، افشاگری جدید در ارتباط با انفجار بندر بیروت، صف آرایی ارتش ترکیه و سوریه در شمال سوریه، تصویب پیشنهاد ایران درباره خلع سلاح هسته‌ای در سازمان ملل، ادعای کاخ سفید درباره آمادگی مذاکره با ایران، استقبال چین از بازگشت ایران به مذاکرات، استقبال طالبان از نشست کشورهای همسایه افغانستان در تهران ، گفت‌گوی وزرای خارجه آمریکا و عربستان سعودی پیرامون سودان، اذعان نخست وزیر رژیم صهیونیستی به احتمال سقوط کابینه ائتلافی این رژیم، بیانیه ۱۲ کشور اروپایی در محکومیت طرح شهرک‌سازی جدید اسرائیل در کرانه باختری، سفر 4 روزه وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به سنگاپور، سرنوشت مبهم مهاجران و مشاجره بر سر کنترل مرز لهستان و بلاروس و کاهش آهنگ رشد اقتصادی آمریکا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در فرانسه قرار دادن جامعه مسلمانان در این کشور در قالب «اسلام گرای تندرو» و برخورد یکسان با آنان را اشتباه بزرگ حاکمیت فرانسه دانست و گفت: این قانون موجب تحریک بیشتر جامعه مسلمانان فرانسه شده و نتایج دلخواه حاکمیت فرانسه را درپی نخواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتظار می‌رود دولت جدید آمریکا تغییراتی در سیاست کاخ سفید در خاورمیانه بطور کلی و در سوریه بطور خاص ایجاد کند. برخی معتقدند که سیاست آمریکا در خاورمیانه تاحدی در راستای سیاست دولت ترامپ باقی خواهد ماند، اما برخی دیگر بر این باورند که تیم بایدن بسیاری از اقدامات سیاست خارجی دولت قبلی را تغییر خواهد داد. تحلیلگرانی هم معتقدند که سیاست آمریکا در خاورمیانه به سبک اوباما بوده و با تعامل هرچه بیشتر دیپلماتیکی توام با مداخلات اندک نظامی و تمرکز بر مسائل حقوق بشر همراه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قره‌باغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمین‌ها» یا واگذاری سرزمین‌ها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قره‌باغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آن‌سوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااین‌حال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس‌ازآنکه وفاق ملی، دولت موردحمایت سازمان ملل در طرابلس کنترل پایتخت را در دست گرفت، حوادث در لیبی تغییرات شگرفی داشته است. این اقدام باعث شد که ژنرال خلیفه حفتر و ارتش وی، موسوم به ارتش ملی لیبی (LNA)، از تلاش یک‌ساله خود برای تصرف این شهر دست کشیده و نیروهای خود را از دیگر شهرها و شهرستان‌های غرب این کشور خارج کنند. همچنین، بقای سیاسی خود حفتر نیز شدیداً موردتردید قرار گرفته و در میان اردوی چند دسته وی در جنوب و شرق لیبی (قلمرو تحت کنترل حفتر)، نارضایتی‌های فزاینده‌ای به چشم می‌خورد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منطقه مرزی سوریه-ترکیه به ترکیه اجازه داده است نقش بزرگ‌تری در سوریه ایفا و جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه را محقق سازد و درعین‌حال فعالیتی اقتصادی ایجاد کند که اطمینان دهد پناهندگان سوری در خاک سوریه باقی خواهند ماند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درباره پیامدهای سیاسی و اجتماعی- اقتصادی همه‌گیری کووید-19 بر تحولات جهانی، بحث‌های داغی در میان سیاستمداران، اقتصاددانان و کارشناسان سیاسی برجسته جریان دارد که طیفی از عقاید مختلف را دربرمی گیرد. آیا باید در انتظار تغییراتی بنیادین در تفکر رهبران جهان بود یا سکون خطرناک دو دهه اخیر در نهایت چیره خواهد شد؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از گشایش دیپلماتیک در روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی، منطقه غرب آسیا و خلیج فارس همچنان شاهد «تحرکات مثبت» است؛ کشورهایی که پیش‌تر، در جبهه مقابل هم قرار داشتند، از سیاست‌های قبلی فاصله گرفته و در حال حرکت به سمت تعامل و ازسرگیری مناسبات دوجانبه هستند.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل عربستان گفت: عربستان برای برقراری رابطه با رژیم صهیونیستی با چالش‌های متعددی ازجمله نارضایتی افکار عمومی مواجه است؛ بنابراین محمد بن سلمان با مطرح کردن چنین دستورکاری تنها در پی به اصطلاح امتیازگیری از آمریکا است و می‌خواهد سعی نماید در صورت امکان در جریان سفر بایدن به منطقه از موضع قدرت، مسائلی را که با آمریکا دارد، حل‌وفصل کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ورود بایدن به رم در اولین مرحله از سفر اروپایی، افزایش تنش میان روابط انگیس و فرانسه ، درخواست آمریکا برای گسترش گفت‌وگوهای نظامی با روسیه، افشاگری جدید در ارتباط با انفجار بندر بیروت، صف آرایی ارتش ترکیه و سوریه در شمال سوریه، تصویب پیشنهاد ایران درباره خلع سلاح هسته‌ای در سازمان ملل، ادعای کاخ سفید درباره آمادگی مذاکره با ایران، استقبال چین از بازگشت ایران به مذاکرات، استقبال طالبان از نشست کشورهای همسایه افغانستان در تهران ، گفت‌گوی وزرای خارجه آمریکا و عربستان سعودی پیرامون سودان، اذعان نخست وزیر رژیم صهیونیستی به احتمال سقوط کابینه ائتلافی این رژیم، بیانیه ۱۲ کشور اروپایی در محکومیت طرح شهرک‌سازی جدید اسرائیل در کرانه باختری، سفر 4 روزه وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به سنگاپور، سرنوشت مبهم مهاجران و مشاجره بر سر کنترل مرز لهستان و بلاروس و کاهش آهنگ رشد اقتصادی آمریکا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در فرانسه قرار دادن جامعه مسلمانان در این کشور در قالب «اسلام گرای تندرو» و برخورد یکسان با آنان را اشتباه بزرگ حاکمیت فرانسه دانست و گفت: این قانون موجب تحریک بیشتر جامعه مسلمانان فرانسه شده و نتایج دلخواه حاکمیت فرانسه را درپی نخواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتظار می‌رود دولت جدید آمریکا تغییراتی در سیاست کاخ سفید در خاورمیانه بطور کلی و در سوریه بطور خاص ایجاد کند. برخی معتقدند که سیاست آمریکا در خاورمیانه تاحدی در راستای سیاست دولت ترامپ باقی خواهد ماند، اما برخی دیگر بر این باورند که تیم بایدن بسیاری از اقدامات سیاست خارجی دولت قبلی را تغییر خواهد داد. تحلیلگرانی هم معتقدند که سیاست آمریکا در خاورمیانه به سبک اوباما بوده و با تعامل هرچه بیشتر دیپلماتیکی توام با مداخلات اندک نظامی و تمرکز بر مسائل حقوق بشر همراه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قره‌باغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمین‌ها» یا واگذاری سرزمین‌ها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قره‌باغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آن‌سوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااین‌حال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس‌ازآنکه وفاق ملی، دولت موردحمایت سازمان ملل در طرابلس کنترل پایتخت را در دست گرفت، حوادث در لیبی تغییرات شگرفی داشته است. این اقدام باعث شد که ژنرال خلیفه حفتر و ارتش وی، موسوم به ارتش ملی لیبی (LNA)، از تلاش یک‌ساله خود برای تصرف این شهر دست کشیده و نیروهای خود را از دیگر شهرها و شهرستان‌های غرب این کشور خارج کنند. همچنین، بقای سیاسی خود حفتر نیز شدیداً موردتردید قرار گرفته و در میان اردوی چند دسته وی در جنوب و شرق لیبی (قلمرو تحت کنترل حفتر)، نارضایتی‌های فزاینده‌ای به چشم می‌خورد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منطقه مرزی سوریه-ترکیه به ترکیه اجازه داده است نقش بزرگ‌تری در سوریه ایفا و جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه را محقق سازد و درعین‌حال فعالیتی اقتصادی ایجاد کند که اطمینان دهد پناهندگان سوری در خاک سوریه باقی خواهند ماند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درباره پیامدهای سیاسی و اجتماعی- اقتصادی همه‌گیری کووید-19 بر تحولات جهانی، بحث‌های داغی در میان سیاستمداران، اقتصاددانان و کارشناسان سیاسی برجسته جریان دارد که طیفی از عقاید مختلف را دربرمی گیرد. آیا باید در انتظار تغییراتی بنیادین در تفکر رهبران جهان بود یا سکون خطرناک دو دهه اخیر در نهایت چیره خواهد شد؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از گشایش دیپلماتیک در روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی، منطقه غرب آسیا و خلیج فارس همچنان شاهد «تحرکات مثبت» است؛ کشورهایی که پیش‌تر، در جبهه مقابل هم قرار داشتند، از سیاست‌های قبلی فاصله گرفته و در حال حرکت به سمت تعامل و ازسرگیری مناسبات دوجانبه هستند.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل عربستان گفت: عربستان برای برقراری رابطه با رژیم صهیونیستی با چالش‌های متعددی ازجمله نارضایتی افکار عمومی مواجه است؛ بنابراین محمد بن سلمان با مطرح کردن چنین دستورکاری تنها در پی به اصطلاح امتیازگیری از آمریکا است و می‌خواهد سعی نماید در صورت امکان در جریان سفر بایدن به منطقه از موضع قدرت، مسائلی را که با آمریکا دارد، حل‌وفصل کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ورود بایدن به رم در اولین مرحله از سفر اروپایی، افزایش تنش میان روابط انگیس و فرانسه ، درخواست آمریکا برای گسترش گفت‌وگوهای نظامی با روسیه، افشاگری جدید در ارتباط با انفجار بندر بیروت، صف آرایی ارتش ترکیه و سوریه در شمال سوریه، تصویب پیشنهاد ایران درباره خلع سلاح هسته‌ای در سازمان ملل، ادعای کاخ سفید درباره آمادگی مذاکره با ایران، استقبال چین از بازگشت ایران به مذاکرات، استقبال طالبان از نشست کشورهای همسایه افغانستان در تهران ، گفت‌گوی وزرای خارجه آمریکا و عربستان سعودی پیرامون سودان، اذعان نخست وزیر رژیم صهیونیستی به احتمال سقوط کابینه ائتلافی این رژیم، بیانیه ۱۲ کشور اروپایی در محکومیت طرح شهرک‌سازی جدید اسرائیل در کرانه باختری، سفر 4 روزه وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به سنگاپور، سرنوشت مبهم مهاجران و مشاجره بر سر کنترل مرز لهستان و بلاروس و کاهش آهنگ رشد اقتصادی آمریکا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در فرانسه قرار دادن جامعه مسلمانان در این کشور در قالب «اسلام گرای تندرو» و برخورد یکسان با آنان را اشتباه بزرگ حاکمیت فرانسه دانست و گفت: این قانون موجب تحریک بیشتر جامعه مسلمانان فرانسه شده و نتایج دلخواه حاکمیت فرانسه را درپی نخواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتظار می‌رود دولت جدید آمریکا تغییراتی در سیاست کاخ سفید در خاورمیانه بطور کلی و در سوریه بطور خاص ایجاد کند. برخی معتقدند که سیاست آمریکا در خاورمیانه تاحدی در راستای سیاست دولت ترامپ باقی خواهد ماند، اما برخی دیگر بر این باورند که تیم بایدن بسیاری از اقدامات سیاست خارجی دولت قبلی را تغییر خواهد داد. تحلیلگرانی هم معتقدند که سیاست آمریکا در خاورمیانه به سبک اوباما بوده و با تعامل هرچه بیشتر دیپلماتیکی توام با مداخلات اندک نظامی و تمرکز بر مسائل حقوق بشر همراه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قره‌باغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمین‌ها» یا واگذاری سرزمین‌ها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قره‌باغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آن‌سوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااین‌حال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس‌ازآنکه وفاق ملی، دولت موردحمایت سازمان ملل در طرابلس کنترل پایتخت را در دست گرفت، حوادث در لیبی تغییرات شگرفی داشته است. این اقدام باعث شد که ژنرال خلیفه حفتر و ارتش وی، موسوم به ارتش ملی لیبی (LNA)، از تلاش یک‌ساله خود برای تصرف این شهر دست کشیده و نیروهای خود را از دیگر شهرها و شهرستان‌های غرب این کشور خارج کنند. همچنین، بقای سیاسی خود حفتر نیز شدیداً موردتردید قرار گرفته و در میان اردوی چند دسته وی در جنوب و شرق لیبی (قلمرو تحت کنترل حفتر)، نارضایتی‌های فزاینده‌ای به چشم می‌خورد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منطقه مرزی سوریه-ترکیه به ترکیه اجازه داده است نقش بزرگ‌تری در سوریه ایفا و جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه را محقق سازد و درعین‌حال فعالیتی اقتصادی ایجاد کند که اطمینان دهد پناهندگان سوری در خاک سوریه باقی خواهند ماند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درباره پیامدهای سیاسی و اجتماعی- اقتصادی همه‌گیری کووید-19 بر تحولات جهانی، بحث‌های داغی در میان سیاستمداران، اقتصاددانان و کارشناسان سیاسی برجسته جریان دارد که طیفی از عقاید مختلف را دربرمی گیرد. آیا باید در انتظار تغییراتی بنیادین در تفکر رهبران جهان بود یا سکون خطرناک دو دهه اخیر در نهایت چیره خواهد شد؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از گشایش دیپلماتیک در روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی، منطقه غرب آسیا و خلیج فارس همچنان شاهد «تحرکات مثبت» است؛ کشورهایی که پیش‌تر، در جبهه مقابل هم قرار داشتند، از سیاست‌های قبلی فاصله گرفته و در حال حرکت به سمت تعامل و ازسرگیری مناسبات دوجانبه هستند.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل عربستان گفت: عربستان برای برقراری رابطه با رژیم صهیونیستی با چالش‌های متعددی ازجمله نارضایتی افکار عمومی مواجه است؛ بنابراین محمد بن سلمان با مطرح کردن چنین دستورکاری تنها در پی به اصطلاح امتیازگیری از آمریکا است و می‌خواهد سعی نماید در صورت امکان در جریان سفر بایدن به منطقه از موضع قدرت، مسائلی را که با آمریکا دارد، حل‌وفصل کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ورود بایدن به رم در اولین مرحله از سفر اروپایی، افزایش تنش میان روابط انگیس و فرانسه ، درخواست آمریکا برای گسترش گفت‌وگوهای نظامی با روسیه، افشاگری جدید در ارتباط با انفجار بندر بیروت، صف آرایی ارتش ترکیه و سوریه در شمال سوریه، تصویب پیشنهاد ایران درباره خلع سلاح هسته‌ای در سازمان ملل، ادعای کاخ سفید درباره آمادگی مذاکره با ایران، استقبال چین از بازگشت ایران به مذاکرات، استقبال طالبان از نشست کشورهای همسایه افغانستان در تهران ، گفت‌گوی وزرای خارجه آمریکا و عربستان سعودی پیرامون سودان، اذعان نخست وزیر رژیم صهیونیستی به احتمال سقوط کابینه ائتلافی این رژیم، بیانیه ۱۲ کشور اروپایی در محکومیت طرح شهرک‌سازی جدید اسرائیل در کرانه باختری، سفر 4 روزه وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به سنگاپور، سرنوشت مبهم مهاجران و مشاجره بر سر کنترل مرز لهستان و بلاروس و کاهش آهنگ رشد اقتصادی آمریکا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در فرانسه قرار دادن جامعه مسلمانان در این کشور در قالب «اسلام گرای تندرو» و برخورد یکسان با آنان را اشتباه بزرگ حاکمیت فرانسه دانست و گفت: این قانون موجب تحریک بیشتر جامعه مسلمانان فرانسه شده و نتایج دلخواه حاکمیت فرانسه را درپی نخواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتظار می‌رود دولت جدید آمریکا تغییراتی در سیاست کاخ سفید در خاورمیانه بطور کلی و در سوریه بطور خاص ایجاد کند. برخی معتقدند که سیاست آمریکا در خاورمیانه تاحدی در راستای سیاست دولت ترامپ باقی خواهد ماند، اما برخی دیگر بر این باورند که تیم بایدن بسیاری از اقدامات سیاست خارجی دولت قبلی را تغییر خواهد داد. تحلیلگرانی هم معتقدند که سیاست آمریکا در خاورمیانه به سبک اوباما بوده و با تعامل هرچه بیشتر دیپلماتیکی توام با مداخلات اندک نظامی و تمرکز بر مسائل حقوق بشر همراه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قره‌باغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمین‌ها» یا واگذاری سرزمین‌ها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قره‌باغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آن‌سوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااین‌حال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس‌ازآنکه وفاق ملی، دولت موردحمایت سازمان ملل در طرابلس کنترل پایتخت را در دست گرفت، حوادث در لیبی تغییرات شگرفی داشته است. این اقدام باعث شد که ژنرال خلیفه حفتر و ارتش وی، موسوم به ارتش ملی لیبی (LNA)، از تلاش یک‌ساله خود برای تصرف این شهر دست کشیده و نیروهای خود را از دیگر شهرها و شهرستان‌های غرب این کشور خارج کنند. همچنین، بقای سیاسی خود حفتر نیز شدیداً موردتردید قرار گرفته و در میان اردوی چند دسته وی در جنوب و شرق لیبی (قلمرو تحت کنترل حفتر)، نارضایتی‌های فزاینده‌ای به چشم می‌خورد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منطقه مرزی سوریه-ترکیه به ترکیه اجازه داده است نقش بزرگ‌تری در سوریه ایفا و جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه را محقق سازد و درعین‌حال فعالیتی اقتصادی ایجاد کند که اطمینان دهد پناهندگان سوری در خاک سوریه باقی خواهند ماند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درباره پیامدهای سیاسی و اجتماعی- اقتصادی همه‌گیری کووید-19 بر تحولات جهانی، بحث‌های داغی در میان سیاستمداران، اقتصاددانان و کارشناسان سیاسی برجسته جریان دارد که طیفی از عقاید مختلف را دربرمی گیرد. آیا باید در انتظار تغییراتی بنیادین در تفکر رهبران جهان بود یا سکون خطرناک دو دهه اخیر در نهایت چیره خواهد شد؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از گشایش دیپلماتیک در روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی، منطقه غرب آسیا و خلیج فارس همچنان شاهد «تحرکات مثبت» است؛ کشورهایی که پیش‌تر، در جبهه مقابل هم قرار داشتند، از سیاست‌های قبلی فاصله گرفته و در حال حرکت به سمت تعامل و ازسرگیری مناسبات دوجانبه هستند.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل عربستان گفت: عربستان برای برقراری رابطه با رژیم صهیونیستی با چالش‌های متعددی ازجمله نارضایتی افکار عمومی مواجه است؛ بنابراین محمد بن سلمان با مطرح کردن چنین دستورکاری تنها در پی به اصطلاح امتیازگیری از آمریکا است و می‌خواهد سعی نماید در صورت امکان در جریان سفر بایدن به منطقه از موضع قدرت، مسائلی را که با آمریکا دارد، حل‌وفصل کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ورود بایدن به رم در اولین مرحله از سفر اروپایی، افزایش تنش میان روابط انگیس و فرانسه ، درخواست آمریکا برای گسترش گفت‌وگوهای نظامی با روسیه، افشاگری جدید در ارتباط با انفجار بندر بیروت، صف آرایی ارتش ترکیه و سوریه در شمال سوریه، تصویب پیشنهاد ایران درباره خلع سلاح هسته‌ای در سازمان ملل، ادعای کاخ سفید درباره آمادگی مذاکره با ایران، استقبال چین از بازگشت ایران به مذاکرات، استقبال طالبان از نشست کشورهای همسایه افغانستان در تهران ، گفت‌گوی وزرای خارجه آمریکا و عربستان سعودی پیرامون سودان، اذعان نخست وزیر رژیم صهیونیستی به احتمال سقوط کابینه ائتلافی این رژیم، بیانیه ۱۲ کشور اروپایی در محکومیت طرح شهرک‌سازی جدید اسرائیل در کرانه باختری، سفر 4 روزه وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به سنگاپور، سرنوشت مبهم مهاجران و مشاجره بر سر کنترل مرز لهستان و بلاروس و کاهش آهنگ رشد اقتصادی آمریکا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در فرانسه قرار دادن جامعه مسلمانان در این کشور در قالب «اسلام گرای تندرو» و برخورد یکسان با آنان را اشتباه بزرگ حاکمیت فرانسه دانست و گفت: این قانون موجب تحریک بیشتر جامعه مسلمانان فرانسه شده و نتایج دلخواه حاکمیت فرانسه را درپی نخواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتظار می‌رود دولت جدید آمریکا تغییراتی در سیاست کاخ سفید در خاورمیانه بطور کلی و در سوریه بطور خاص ایجاد کند. برخی معتقدند که سیاست آمریکا در خاورمیانه تاحدی در راستای سیاست دولت ترامپ باقی خواهد ماند، اما برخی دیگر بر این باورند که تیم بایدن بسیاری از اقدامات سیاست خارجی دولت قبلی را تغییر خواهد داد. تحلیلگرانی هم معتقدند که سیاست آمریکا در خاورمیانه به سبک اوباما بوده و با تعامل هرچه بیشتر دیپلماتیکی توام با مداخلات اندک نظامی و تمرکز بر مسائل حقوق بشر همراه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قره‌باغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمین‌ها» یا واگذاری سرزمین‌ها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قره‌باغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آن‌سوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااین‌حال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس‌ازآنکه وفاق ملی، دولت موردحمایت سازمان ملل در طرابلس کنترل پایتخت را در دست گرفت، حوادث در لیبی تغییرات شگرفی داشته است. این اقدام باعث شد که ژنرال خلیفه حفتر و ارتش وی، موسوم به ارتش ملی لیبی (LNA)، از تلاش یک‌ساله خود برای تصرف این شهر دست کشیده و نیروهای خود را از دیگر شهرها و شهرستان‌های غرب این کشور خارج کنند. همچنین، بقای سیاسی خود حفتر نیز شدیداً موردتردید قرار گرفته و در میان اردوی چند دسته وی در جنوب و شرق لیبی (قلمرو تحت کنترل حفتر)، نارضایتی‌های فزاینده‌ای به چشم می‌خورد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منطقه مرزی سوریه-ترکیه به ترکیه اجازه داده است نقش بزرگ‌تری در سوریه ایفا و جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه را محقق سازد و درعین‌حال فعالیتی اقتصادی ایجاد کند که اطمینان دهد پناهندگان سوری در خاک سوریه باقی خواهند ماند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درباره پیامدهای سیاسی و اجتماعی- اقتصادی همه‌گیری کووید-19 بر تحولات جهانی، بحث‌های داغی در میان سیاستمداران، اقتصاددانان و کارشناسان سیاسی برجسته جریان دارد که طیفی از عقاید مختلف را دربرمی گیرد. آیا باید در انتظار تغییراتی بنیادین در تفکر رهبران جهان بود یا سکون خطرناک دو دهه اخیر در نهایت چیره خواهد شد؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.