شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافق امنیتی سهجانبه میان عربستان، ترکیه و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، نگرانیهایی را در هند برانگیخته است. اگرچه مفاد این پیمان هنوز علنی نشده، برخی تحلیلهای سطحی آن را «ناتوی اسلامی» نامیدهاند؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. با این حال، چنین برداشتی بعید به نظر میرسد، زیرا سه کشور انگیزههای متفاوتی برای ایجاد این ائتلاف و نیز قابلیتهایی متفاوت دارند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در صنایع فناوری پیشرفته مانند رباتیک، هوافضای تجاری و هوش مصنوعی، توجه عمومی در چین بیشتر بر پیشرفت فناوری و اجرای پروژهها متمرکز است. رقابت میان مناطق نیز عمدتا بر سر این است که کدام منطقه پروژهها را سریعتر اجرا میکند، مقیاس صنعتی بزرگتری دارد و سناریوهای کاربردی بیشتری ایجاد میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیست سال پیش، صرفا اذعان به وجود لابی اسرائیل میتوانست یک پژوهشگر را به یهودستیزی متهم کند. اما امروز، به نوشته الی کلیفتون و یان لوستیک در کتاب «لابی اسرائیل: آمریکا در چنگ یک قدرت خارجی»، نفوذ این لابی به موضوعی انکارناپذیر در سیاست آمریکا تبدیل شده است. به گفته نویسندگان، این لابی نهتنها سیاست واشنگتن را منحرف کرده، بلکه روند افراطیشدن ایدئولوژیک خود اسرائیل را تسریع کرده و اکنون آزادیهای مدنی آمریکاییها را نیز تهدید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافق امنیتی سهجانبه میان عربستان، ترکیه و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، نگرانیهایی را در هند برانگیخته است. اگرچه مفاد این پیمان هنوز علنی نشده، برخی تحلیلهای سطحی آن را «ناتوی اسلامی» نامیدهاند؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. با این حال، چنین برداشتی بعید به نظر میرسد، زیرا سه کشور انگیزههای متفاوتی برای ایجاد این ائتلاف و نیز قابلیتهایی متفاوت دارند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در صنایع فناوری پیشرفته مانند رباتیک، هوافضای تجاری و هوش مصنوعی، توجه عمومی در چین بیشتر بر پیشرفت فناوری و اجرای پروژهها متمرکز است. رقابت میان مناطق نیز عمدتا بر سر این است که کدام منطقه پروژهها را سریعتر اجرا میکند، مقیاس صنعتی بزرگتری دارد و سناریوهای کاربردی بیشتری ایجاد میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیست سال پیش، صرفا اذعان به وجود لابی اسرائیل میتوانست یک پژوهشگر را به یهودستیزی متهم کند. اما امروز، به نوشته الی کلیفتون و یان لوستیک در کتاب «لابی اسرائیل: آمریکا در چنگ یک قدرت خارجی»، نفوذ این لابی به موضوعی انکارناپذیر در سیاست آمریکا تبدیل شده است. به گفته نویسندگان، این لابی نهتنها سیاست واشنگتن را منحرف کرده، بلکه روند افراطیشدن ایدئولوژیک خود اسرائیل را تسریع کرده و اکنون آزادیهای مدنی آمریکاییها را نیز تهدید میکند.»
دِرِک گراسمن در مطلبی که اندیشکده رند آن را منتشر ساخت، نوشت: برای بار دوم در سه سال گذشته، آمریکا در 5 مارس 2020، ناو هواپیمابر تئودور روزولت را به بندر دانانگ ویتنام بهعنوان نمایشی از حسن نیت و تقویت ارتباطات امنیتی بین دو دشمن سابق اعزام کرد.
در بدو ورود ناو هواپیمابر تئودور روزولت به بندر دانانگ، سفیر آمریکا در ویتنام گفت بازدیدهای اینچنینی نهتنها بیانگر تقویت مشارکت آمریکا با ویتنام است، بلکه استمرار تضمین صلح، ثبات و آزادی تجارت در سراسر منطقه است.
اظهارات سفیر آمریکا در ویتنام اشاره به امنیت منطقه هند و اقیانوسیه در سایه قدرت نظامی و اقتصادی فزاینده چین دارد. در بستر کشوری همچون ویتنام، این امر به معنای کمک هانوی برای مقابله با رویکرد تهاجمی فزاینده چین نسبت به ادعاهای سرزمینی در دریای جنوب چین است. اگر از این زاویه به موضوع نگاه کنیم، هدف از برقراری همکاری و مشارکت امنیتی بین هانوی و واشنگتن بازداشتن رویکرد تهاجمی چین در قبال ویتنام در منطقه انحصاری اقتصادی است.
چین بهخوبی نسبت به تحرکات آمریکا – ویتنام آگاه است و بااینحال واکنش پکن به پهلوگیری ناو هواپیمابر تئودور روزولت در بندر دانانگ ویتنام همانند موضع این کشور در قبال پهلوگیری ناو هواپیمابر کارل وینسون در سال 2018 است و به نظر میرسد چین نسبت به اقدام اخیر آمریکا برای اعزام ناو هواپیمابر به بندر ویتنام غافلگیر شد.
البته تحلیلهای چین دراینارتباط و از زمان پهلوگیری ناو هواپیمابر تئودور روزولت در بندر دانانگ ویتنام و ارتباطات امنیتی آمریکا – ویتنام نمایشی از اعتمادبهنفس بوده و هرچقدر این مشارکت قوی باشد هرگز نمیتواند رقیبی برای مشارکت و همکاری چین – ویتنام باشد.
بهعنوانمثال چنگ هانپینگ از دانشگاه نانجینگ در مقالهای در گلوبال تایمز نوشت: «آمریکا و ویتنام از ایدئولوژیهای کاملاً متفاوتی برخوردار هستند و اختلافنظر زیادی در خصوص حقوق بشر، دمکراسی، آزادی مطبوعات و آزادی بیان دارند. این اختلافهای عمیق بهطور ناگهانی و یکشبه با یافتن هدف راهبردی مشترک تغییر نخواهد کرد. مشارکت ویتنام – آمریکا اصلاً شبیه به مشارکت آمریکا با کره جنوبی، ژاپن و حتی فیلیپین نخواهد بود. این مشارکت احتمالاً جدی نخواهد بود.»
لی هایدونگ از دانشگاه روابط خارجی چین در مقاله دیگری در گلوبال تایمز نوشت: «پهلوگیری ناو هواپیمابر تئودور روزولت آمریکا در بندر دانانگ ویتنام سیاست همکاریمحور ویتنام در قبال چین را تغییر نخواهد داد. با توجه به اعتماد سیاسی متقابل، همکاری اقتصادی و همگرایی منطقهای بین چین و ویتنام، طرف ثالث تأثیری بر مناسبات باثبات پکن و هانوی ندارد.»
دولت چین با نوشتهای در مجله ارتش آنلاین چین نسبت به پهلوگیری ناو هواپیمابر تئودور روزولت در بندر دانانگ ویتنام چنین واکنش نشان داد و اعلام داشت: «تشدید ارتباطات نظامی آمریکا – ویتنام یک پدیده معمول بوده، اما مناسبات نظامی نزدیکتر آنگونه که توسط ناو هواپیمابر تئودور روزولت به نمایش در آمد، در سیاست همکاریمحور ویتنام در قبال چین تغییری ایجاد نخواهد کرد.»
بعلاوه، مناسبات و ارتباطات ویتنام و آمریکا در سطح پایینی از مشارکت جامع قرار دارد. ازاینرو، رهبران ویتنام و آمریکا باز هم دیدار خواهند کرد و اگر ویروس کرونا اجازه دهد طرفین قصد دارند مناسبات خود را به سطح مشارکت راهبردی ارتقا دهند. اگر چنین اتفاقی رخ دهد، واشنگتن و هانوی نشان خواهند داد که منافع متقابل بلندمدتی علیه پکن دارند.
ایجد تغییر در اصل ” سه نه” در سیاست دفاعی ویتنام؟
البته ویتنام برای برقراری مشارکت راهبردی با آمریکا باید در محدودیتهای مندرج و مصرح در سیاست دفاعیاش موسوم به «سه نه» تغییر ایجاد کند: نه به اتحاد، نه به پایگاه کشورهای خارجی در خاک خود و نه به همکاری با کشور دیگر علیه کشور ثالث.
به گفته یکی از مذاکرهکنندگان ویتنامی، درج عبارت «سه نه» در سیاست دفاعی ویتنام برای اطمینان دادن به چین است، مبنیبر اینکه ارتباطات ویتنام – آمریکا و ارتباطات هانوی با سایر کشورها بر مناسبات چین – ویتنام اولویت نخواهد یافت.
البته در جدیدترین گزارش دولت ویتنام چنین آمده است: در شرایط و وضعیت خاص، دولت ویتنام برقراری مناسبات نظامی و دفاعی مناسب و ضروری با دیگر کشورها را مورد بررسی قرار خواهد داد.»
این نکته حاکی از آن است که چنانچه فضای امنیت خارجی ویتنام روبه وخامت برود، در آن صورت هانوی این حق را برای خود محفوظ میدارد که در عبارت «سه نه» در سیاست دفاعی خود تغییر ایجاد کند.
0 Comments