جدیدترین مطالب

بازگشت ژئوپلیتیک هسته‌ای و فرسایش رژیم منع اشاعه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ مستقیم آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، اختلال در بازرسی‌های هسته‌ای و تشدید رقابت قدرت‌ها، بحران منع اشاعه را از موضوع هسته‌ای ایران فراتر برده است.

تثبیت آرام و تدریجی حضور اقتصادی روسیه در مصر

شورای راهبردی آنلاین-رصد: روسیه در حال تثبیت آرام حضور اقتصادی خود در مصر از طریق اجرای پروژه‌های بلندمدتی مانند منطقه صنعتی ویژه روسیه در کانال سوئز و نیروگاه هسته‌ای الضبعه است؛ پروژه‌هایی که در کنار منافع اقتصادی، می‌توانند به مسکو اهرم نفوذ بیشتری در روابط با قاهره بدهند.

آینده پایگاه نظامی روسیه در ارمنستان در هاله‌ای از ابهام

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پایگاه نظامی ۴۰۰۰ نفره روسیه در گیومری، ارمنستان، هم در روابط میان دو کشور و هم در داخل هر یک از آنها، موضوعی بحث‌برانگیز است. از یک سو، نیکول پاشینیان می‌گوید این پایگاه برای امنیت ارمنستان «ضروری و حیاتی» نیست و ولادیمیر پوتین در پاسخ می‌گوید «اگر ارمنستان معتقد است که این پایگاه مورد نیاز نیست، روسیه همین فردا آنجا را ترک خواهد کرد»؛ از سوی دیگر، نیروهای قدرتمندی در هر دو کشور با تعطیلی این پایگاه مخالفند.»

چگونه ۱۱ سپتامبر پایان هژمونی آمریکا را تسریع کرد؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، آنقدر اتفاقات گونگون رخ داده است که این حملات اکنون هم بسیار دور و هم شاید کم‌اهمیت‌تر از آنچه در آن زمان به نظر می‌رسیدند، جلوه می‌کنند. با این حال، هر دو برداشت گمراه‌کننده است.»

اهمیت تقویت نقش جنوب جهانی در مدیریت بهتر سازمان ملل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سازمان ملل که از خاکستر جنگ جهانی دوم متولد شد، وعده‌ای بنیادین و جسورانه داشت: کشورهای مستقل می‌توانند برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه جهانی دیگر متحد شوند. امروز، این وعده توخالی به نظر می‌رسد. شورای امنیت به‌دلیل نظام وتوی منسوخ‌شده خود فلج شده است. آمریکا از پرداخت منابع مالی خودداری می‌کند و از نهادهایی مانند یونسکو و سازمان جهانی بهداشت فاصله می‌گیرد. سازمان ملل از غزه تا اوکراین و ایران، بارها نشان داده است که در متوقف کردن جنایت‌ها ناتوان است.»

پیمان مکه در بوته آزمایش؛ از «معمای بازدارندگی» تا «خطر برهم‌زنندگی امنیت»

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبه‌روست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقه‌ای است، اولین آزمون‌های میدانی و پیچیدگی‌های روابط با بازیگران منطقه‌ای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.

Loading

أحدث المقالات

بازگشت ژئوپلیتیک هسته‌ای و فرسایش رژیم منع اشاعه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ مستقیم آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، اختلال در بازرسی‌های هسته‌ای و تشدید رقابت قدرت‌ها، بحران منع اشاعه را از موضوع هسته‌ای ایران فراتر برده است.

تثبیت آرام و تدریجی حضور اقتصادی روسیه در مصر

شورای راهبردی آنلاین-رصد: روسیه در حال تثبیت آرام حضور اقتصادی خود در مصر از طریق اجرای پروژه‌های بلندمدتی مانند منطقه صنعتی ویژه روسیه در کانال سوئز و نیروگاه هسته‌ای الضبعه است؛ پروژه‌هایی که در کنار منافع اقتصادی، می‌توانند به مسکو اهرم نفوذ بیشتری در روابط با قاهره بدهند.

آینده پایگاه نظامی روسیه در ارمنستان در هاله‌ای از ابهام

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پایگاه نظامی ۴۰۰۰ نفره روسیه در گیومری، ارمنستان، هم در روابط میان دو کشور و هم در داخل هر یک از آنها، موضوعی بحث‌برانگیز است. از یک سو، نیکول پاشینیان می‌گوید این پایگاه برای امنیت ارمنستان «ضروری و حیاتی» نیست و ولادیمیر پوتین در پاسخ می‌گوید «اگر ارمنستان معتقد است که این پایگاه مورد نیاز نیست، روسیه همین فردا آنجا را ترک خواهد کرد»؛ از سوی دیگر، نیروهای قدرتمندی در هر دو کشور با تعطیلی این پایگاه مخالفند.»

چگونه ۱۱ سپتامبر پایان هژمونی آمریکا را تسریع کرد؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، آنقدر اتفاقات گونگون رخ داده است که این حملات اکنون هم بسیار دور و هم شاید کم‌اهمیت‌تر از آنچه در آن زمان به نظر می‌رسیدند، جلوه می‌کنند. با این حال، هر دو برداشت گمراه‌کننده است.»

اهمیت تقویت نقش جنوب جهانی در مدیریت بهتر سازمان ملل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سازمان ملل که از خاکستر جنگ جهانی دوم متولد شد، وعده‌ای بنیادین و جسورانه داشت: کشورهای مستقل می‌توانند برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه جهانی دیگر متحد شوند. امروز، این وعده توخالی به نظر می‌رسد. شورای امنیت به‌دلیل نظام وتوی منسوخ‌شده خود فلج شده است. آمریکا از پرداخت منابع مالی خودداری می‌کند و از نهادهایی مانند یونسکو و سازمان جهانی بهداشت فاصله می‌گیرد. سازمان ملل از غزه تا اوکراین و ایران، بارها نشان داده است که در متوقف کردن جنایت‌ها ناتوان است.»

پیمان مکه در بوته آزمایش؛ از «معمای بازدارندگی» تا «خطر برهم‌زنندگی امنیت»

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبه‌روست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقه‌ای است، اولین آزمون‌های میدانی و پیچیدگی‌های روابط با بازیگران منطقه‌ای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.

Loading

استاندارد دوگانه هسته‌ای در خاورمیانه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: اسرائیل هشتمین زرادخانه بزرگ هسته‌ای جهان را در اختیار دارد. حمایت آمریکا و استرالیا این امکان را برای اسرائیل فراهم کرده است تا از پاسخگویی در خصوص برنامه سلاح‌های هسته‌ای خود خودداری کند.

کلایو ویلیامز در یادداشتی که در وب‌سایت اندیشکده روابط بین‌الملل استرالیا منتشر شد، نوشت: روسای جمهور آمریکا چندین دهه است که باوجود فشار برای منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای در منطقه و مهار شدید برنامه تحقیقاتی هسته‌ای ایران، متعهد شده‌اند تا در مورد زرادخانه هسته‌ای اسرائیل حرفی نزنند. محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران در اوایل سال جاری گفت که اسرائیل در حال گسترش عمده تأسیسات هسته‌ای دیمونا است و مقامات غربی و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) را به دلیل هدف قرار دادن برنامه هسته‌ای ایران و نادیده گرفتن برنامه اسرائیل به ریاکاری متهم کرد. اسرائیل برخلاف ایران، عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) نیست و به بازرسان آژانس انرژی هسته‌ای بین‌المللی اجازه بازدید از سایت‌های سلاح هسته‌ای خود را نداده است.

اسرائیل پیوسته سیاست ابهام هسته‌ای را حفظ کرده است. این سیاست به سال 1969 برمی‌گردد، زمانی كه هنری كیسینجر، وزیر امور خارجه آمریكا گفت اسرائیل مجاز به خرید هواپیمای فانتوم آمریكایی است به شرطی كه اولین دولتی نباشد كه سلاح‌های هسته‌ای را به خاور نزدیک وارد كند. اسرائیل این شرط را به این معنی تفسیر کرد که در صورت عدم آزمایش، استقرار یا اشاعه سلاح هسته‌ای، می‌تواند این تسلیحات را در اختیار داشته باشد. سیاست اسرائیل همچنان به همان شکل باقی مانده است.

در سال ۱۹۸۶، مردخای وانونو، دانشمند هسته‌ای اسرائیلی، جزئیات برنامه تسلیحات هسته‌ای اسرائیل را برای رسانه‌های انگلیسی فاش و سیاست ابهام را تضعیف کرد. وانونو در پی آن مصاحبه توسط موساد از ایتالیا ربوده و به اسرائیل منتقل شد. در آنجا 18 سال در زندان به سر برد که بیش از 11 سال از این مدت در سلول انفرادی گذشت. وی از آن زمان به بعد به دلیل نقض شرایط آزادی مشروط که طبق آن مجاز به گفتگو با روزنامه‌نگاران یا تلاش برای ترک اسرائیل نیست، دو بار به زندان افتاده است.

تصور می‌شود که موجودی مواد شکاف‌پذیر هسته ای در اسرائیل از دو منبع به‌دست‌آمده باشد. اولین مورد از طریق کمک فرانسه در دهه ۱۹۶۰ برای ایجاد مرکز تحقیقات هسته‌ای نقب در نزدیکی دیمونا است. دوم اینکه، در اواخر دهه ۱۹۶۰، مقدار ۳۰۰ کیلوگرم اورانیوم با درجه تسلیحاتی را از کارخانه تولید سوخت راکتور نیروی پیشران نیروی دریایی آمریکا به دست آورده است.

راکتور مرکز تحقیقات هسته‌ای سورِک در مرکز اسرائیل نیز توسط اورانیوم سوخت گیری می‌شود. بازرسان آژانس انرژی هسته‌ای آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مجاز به بازدید از این سایت هستند، اما اسرائیل به دلیل عدم عضویت در NPT قادر به واردات اورانیوم با غنای بیشتر برای تأمین سوخت راکتور نیست.

مرکز کنترل تسلیحات و منع اشاعه، مستقر در واشنگتن، می‌گوید که تصور می‌شود اسرائیل دارای ۹۰ کلاهک هسته‌ای بر پایه پلوتونیوم است و پلوتونیوم کافی برای ۱۰۰ تا ۲۰۰ سلاح دارد. در سال ۲۰۱۶، کالین پاول، وزیر امور خارجه سابق آمریکا زرادخانه اسرائیل را دارای ۲۰۰ سلاح هسته‌ای ارزیابی کرد.

داشتن کلاهک‌های هسته‌ای ازنظر نظامی یا راهبردی ارزش کمی دارد، مگر اینکه نگه‌دارنده آن‌ها وسیله‌ای برای پرتابشان داشته باشد. تحلیل مرکز کارنگی مسکو حاکی از آن است که اسرائیل در حال حاضر دارای یک سه‌گانه هسته‌ای از سیستم‌های پرتابی بر پایه هواپیماهای تاکتیکی، سیستم‌های موشکی زمین به زمین متحرک و زیردریایی‌های دیزلی-الکتریکی است. اسرائیل چندین نوع هواپیمای آمریکایی دارد که می‌توانند یک بمب جاذبه‌ای هسته‌ای را در فاصله حداکثر ۱۶۵۰ کیلومتری و احتمالاً در صورت سوخت‌گیری هوایی یا اصلاح هواپیما در فاصله‌ای بیشتر پرتاب کنند. اسرائیل دارای حدود 30 بمب هسته‌ای قابل پرتاب با هواپیما است.

بخش دریایی سه‌گانه هسته‌ای اسرائیل متشکل از شش زیردریایی الکتریکی دیزلی کلاس دلفین ساخت آلمان مسلح به موشک‌های کروز قادر به حمل کلاهک‌های معمولی یا هسته‌ای است. تخمین زده می‌شود حدود ۳۰ تا ۴۰ سلاح هسته‌ای به این زیردریایی‌ها اختصاص‌یافته باشد که ممکن است برد پرتاب موشک آن‌ها تا ۱۵۰۰ کیلومتر باشد.

کشورهای عربی باوجود توافقات ابراهیم در سال ۲۰۲۰ بین اسرائیل و چهار کشور عربی، همچنان به تبدیل کردن خاورمیانه به یک منطقه عاری از سلاح هسته‌ای متعهد هستند؛ موضعی که هدف از آن حفظ فشار بر اسرائیل برای کنار گذاشتن سلاح‌های هسته‌ای است. در جهانی واقع‌گراتر، اسرائیل مجبور می‌شود که در برابر برنامه پنهان خود پاسخگو باشد و دست‌کم تشویق می‌شود که به NPT بپیوندد و اجازه دهد بازرسان آژانس انرژی هسته‌ای از همه سایت‌های هسته‌ای‌اش بازدید کنند؛ اما تا زمانی که آمریکا و سایر کشورهای غربی ازجمله استرالیا آماده چشم بستن بر زرادخانه هسته‌ای اسرائیل باشند، این اتفاق رخ نخواهد داد. در سال ۲۰۱۶، دولت‌های آمریکا و اسرائیل سومین یادداشت تفاهم ۱۰ ساله (MOU) را درزمینه کمک‌های نظامی امضا کردند. بر اساس مفاد این تفاهم‌نامه، آمریکا متعهد شد که – مشروط به اعتبارات کنگره – معادل ۴۹ میلیارد دلار استرالیا کمک نظامی به اسرائیل ارائه دهد.

قانون کمک خارجی آمریکا و قانون کنترل صادرات تسلیحات درواقع کمک اقتصادی و نظامی آمریکا به اشاعه دهندگان هسته‌ای و کشورهایی را که سلاح هسته‌ای کسب می‌کنند،  ممنوع می‌کند. بااین‌حال رئیس‌جمهور آمریکا می‌تواند این منع را در جهت منافع ملی آمریکا نادیده بگیرد. تاکنون عمدتاً به دلایل سیاست داخلی آمریکا، هیچ رئیس‌جمهور آمریكایی حاضر به منع کمک‌های اقتصادی و نظامی آمریكا به اسرائیل نشده است.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *