حمیدرضا غلام‌زاده در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: پرونده کوتاه‌مدت اروپایی‌ها با آمریکا که چند سالی است به طور مشترک پیش می‌برند و در اولویت آنها قرار دارد و شاید مهم‌ترین چالش اروپا با آمریکای ترامپ نیز باشد، پرونده جنگ اوکراین است که دولت ترامپ مایل به هزینه بیشتر در این جنگ نیست و تمایل ندارد به حمایت از اوکراین ادامه دهد. از همین رو بارها اعلام کرده است که خود اروپایی‌ها باید هزینه کنند و اساسا مایل است این جنگ زودتر تمام شود. اما مساله این است که توقف جنگ در این مقطع از نگاه اروپایی‌ها پیروزی نیست و این مساله از موضوعات مهم مورد اختلاف دو طرف است.

وی گفت: چالش دوم اروپا و ترامپ به روال دولت قبل وی، بحث هزینه‌های ناتو است که براساس آن، اروپایی‌ها باید هزینه بیشتری برای حفظ ناتو در اروپا بدهند که احتمالا دو طرف بتوانند مثل دوره قبل ترامپ به یک توافق در این خصوص برسند.

این کارشناس مسائل اروپا و آمریکا ادامه داد: موضوعات چالش برانگیز دیگر شامل پرونده‌های جاری مثل رویکردهای اقلیمی و همکاری‌های بین‌المللی است که ترامپ چندان با اروپا در این زمینه‌ها همسویی ندارد و تکروی را ترجیح می‌دهد و طبیعی است که در این موضوعات، نقش‌آفرینی و همکاری با اروپایی‌ها تحت تاثیر قرار می‌گیرد و در این حوزه‌ها هم اختلاف‌نظر جدی خواهند داشت.

غلام‌زاده تصریح کرد: برای اینکه اروپا هویت خود را حفظ کند، باید سیاست چندجانبه‌گرایی را در موضوعات کلی حفظ کند، چرا که اعتبارشان از پیگیری این سیاست می‌آید، تا به نوعی کجدار و مریز با دولت ترامپ پیش بروند و تسلیم محض نباشند. اما یک نکته راهبردی درباره نگاه اروپا به دولت ترامپ وجود دارد که لایه زیرین همه این بحث‌ها می‌تواند باشد؛ البته در دوره قبل این نکته راهبردی ملموس بود و جدی شد و حتی در دوره بایدن هم درباره آن بحث‌هایی مطرح شد و آن «احساس عقب‌ماندگی» اروپا از آمریکاست.

وی ادامه داد: اروپا در برخی حوزه‌ها از جمله نظامی، سیاسی ـ‌ بین‌المللی و فناوری‌های برتر به شدت خود را از آمریکا عقب‌تر‌ می‌بیند و این موضوعی نگران‌کننده برای آنهاست. همچنانکه در حوزه نظامی احساس ضعف جدی می‌کنند، چراکه قدرت و استقلال عمل نسبت به آمریکا ندارند. به لحاظ سیاسی و بین‌المللی هم نقش‌آفرینی جدی در پرونده‌های بین‌المللی ندارند، به جز لبنان که فرانسه به لحاظ تاریخی مداخله دارد و تا حد کمی در مساله سوریه، حتی در مساله اوکراین نیز تابع وضعیت موجود هستند. در مساله فناوری و نانوفناوری نیز اروپایی‌ها به شدت احساس عقب‌ماندگی می‌کنند و الان این حس بیشتر هم شده است. چرا که در بحث فناوری، اروپایی‌ها بین چین و آمریکا گرفتار شده‌اند و برای بقا در این عرصه ناچارند با یکی از دو طرف همراهی کنند و در این حوزه بیشتر مصرف‌کننده هستند. بنابراین ایده تشکیل ارتش اروپایی و نقش‌آفرینی بیشتر در حوزه سیاست خارجی و توسعه فناوری را چند سالی است که دارند دنبال می‌کنند، اما تحقق این هدف زمان می‌برد.

این کارشناس مسائل اروپا و آمریکا درباره چگونگی مقابله اروپا با این چالش‌ها در برابر ترامپ اظهار داشت: گزینه اول این است که در برابر خواسته‌های ترامپ کوتاه بیایند، مثلا در مساله اوکراین، ناتو و حوزه فناوری و توسعه و حفظ چندجانبه گرایی، هم‌چنان به سیاست همراهی و مماشات روی آورند یا اینکه به طور کلی با رویکرد انحصارطلبانه ترامپ مقابله کنند.

وی ادامه داد: در دوره اول ترامپ، برخی کشورها سعی کردند به نوعی با همراهی با ترامپ رضایتش را جلب کنند، اما الان ماجراهایی مثل گرینلند و کانادا و کانال پاناما و غیره آنها را نگران کرده است و می‌بینند که با چه ادبیاتی دارد برخورد می‌کند و این نگرانی جدی را ایجاد می‌کند که ممکن است در آینده درباره آنها هم از همین موضع سلطه‌طلبانه وارد شود. نخست‌وزیر سابق استرالیا قبل از انتخابات آمریکا یادداشتی نوشت و اخیرا هم مصاحبه‌ای درباره همان یادداشت داشت که می‌گوید، راه تعامل با ترامپ مجیزگویی و همراهی و حرف‌شنوی از او نیست، اتفاقا باید متوجه شود که، در قالب گزينه دوم، اقتدار دارید و می‌ایستید، در آن صورت است که احترام می‌گذارد و از موضع خودش کوتاه می‌آید. درواقع، در این یادداشت این هشدار به اروپایی‌ها و تمام دنیا داده شده که اگر قرار باشد در برابر ترامپ سکوت کنند، تبعات سنگینی برایشان خواهد داشت.

غلام‌زاده گفت: از جهتی گرایش به راست افراطی نیز در اروپا افزایش پیدا کرده است و احتمالا بیشتر هم خواهد شد، و نتیجه‌اش این است که دولت‌های محافظه‌کارتری روی کار می‌آیند که خیلی با چند جانبه‌گرایی همراهی نخواهند کرد، از این رو، شرایط برای اروپا در آینده چندان آسان نخواهد بود.

وی درباره تاثیر کمرنگ شدن سیاست چندجانبه‌گرایی در جهان با بیان اینکه این مساله از یک لحاظ خوب نیست، چون نقش‌آفرینی سازمان‌های بین‌المللی و رویکردهای عقلانی را کاهش می‌دهد، گفت: رویکردهای تمامیت‌خواهانه مثل آنچه ترامپ در بحث کانال پاناما و گرینلند و کانادا مطرح می‌کند، تنش را بیشتر می‌کند و این می‌تواند یک تهدید مهم باشد. از طرفی خیلی مواقع بوده است که همکاری اروپا و آمریکا در محافل بین‌المللی همه چیز را به نفع آنها پیش برده است، طبعا در این شرایط از تعداد و شدت این مسائل کم می‌شود. اگر موضوعاتی مثل طوفان الاقصی و محکومیت رژیم صهیونیستی پیش آید، درصورتیکه نگران فشار لابي صهيونيستي نباشند، استقلال عمل اروپایی‌ها می‌تواند کمک کند که تصمیم‌گیری درست انجام دهند و در بازی ترامپ و آمریکا نیفتند.

این کارشناس مسائل اروپا خاطرنشان کرد: چیزی که امروز درباره ترامپ مهم است، عقب‌نشینی تاکتیکی ترامپ است؛ نه اینکه او صلح‌گرا، درون‎گرا و منزوی شده و تمایل دارد دکترین مونرو را دنبال کند. درواقع، ترامپ یک عقب‌نشینی تاکتیکی مقطعی انجام می‌دهد تا آمریکا را از دورن قوی کند تا بتواند در آینده نزدیک هجمه و ساختارشکنی‌های جدی‌تری شبیه به موضوع طرح الحاق کانادا به آمریکا را انجام دهد. از همین رو اروپایی‌ها احساس خطر می‌کنند و شاید بهتر باشد با جامعه جهانی همراهی کنند تا این زیاده‌خواهی آمریکا آن‌طور که ترامپ می‌خواهد پیش نرود.