جدیدترین مطالب

انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفه‌ای چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «قانون شتاب‌بخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق می‌دهد که لندن ترجیح می‌دهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکت‌ها به برخی طرح‌های یارانه‌ای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزان‌قیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»

«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « در واشنگتن هیچ‌کس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمی‌کند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحث‌های پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامه‌های محدودکننده اختیارات جنگی رئیس‌جمهور، احضاریه‌های کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبه‌رو هستند: وتوی رئیس‌جمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترل‌شده

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اگرچه می‌تواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما به‌دلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهت‌گیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»

آینده‌ای برای خلیج‌فارس: تبدیل گفت‌وگو به امنیت منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین -رصد:‌ «امنیت خلیج‌فارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکت‌های خارجی مورد بحث قرار می‌گیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز می‌شود، عاملی ساده‌تر می‌تواند تعیین‌کننده باشد: آیا دولت‌ها می‌توانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیت‌ها روشن نیست، به‌سرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»

تنش‌زدایی در روابط دهلی‌نو و باکو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر وزیر امور خارجه هند به باکو، پس از تنش‌های ناشی از حمایت جمهوری آذربایجان از پاکستان، تلاشی برای مدیریت اختلافات و حفظ منافع مشترک دو کشور محسوب می‌شود.

جمهوری آذربایجان به دنبال گسترش صنایع دفاعی با کمک ترکیه و چک و رژیم اسرائیل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جمهوری آذربایجان با توافقاتی با ترکیه، چک و رژیم اسرائیل به دنبال بومی سازی تولید تجهیزات نظامی است و می‌خواهد باکو را از یک واردکننده به تولیدکننده سلاح تبدیل کند.»‌

اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سال‌های اخیر گسترش یافته، اما همکاری‌های روسیه با آفریقا در حوزه‌هایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا می‌داند.»

آسیب‌پذیری زیرساخت‌های اروپا در برابر تشدید جنگ ترکیبی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با تشدید جنگ ترکیبی روسیه علیه اروپا در ماه‌های اخیر، سیاست‌گذاران و تحلیلگران بیش از گذشته این پرسش را مطرح می‌کنند که ولادیمیر پوتین تا کجا حاضر است پیش برود؟ این وضعیت گمانه‌زنی‌هایی را درباره احتمال حمله‌ محدود روسیه به ناتو برانگیخته است؛ حمله‌ای که هدف آن می‌تواند آزمودن اراده اعضای این ائتلاف و تضعیف اعتبار تعهدات ناتو در زمینه امنیت جمعی باشد.»

Loading

أحدث المقالات

انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفه‌ای چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «قانون شتاب‌بخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق می‌دهد که لندن ترجیح می‌دهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکت‌ها به برخی طرح‌های یارانه‌ای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزان‌قیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»

«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « در واشنگتن هیچ‌کس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمی‌کند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحث‌های پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامه‌های محدودکننده اختیارات جنگی رئیس‌جمهور، احضاریه‌های کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبه‌رو هستند: وتوی رئیس‌جمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترل‌شده

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اگرچه می‌تواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما به‌دلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهت‌گیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»

آینده‌ای برای خلیج‌فارس: تبدیل گفت‌وگو به امنیت منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین -رصد:‌ «امنیت خلیج‌فارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکت‌های خارجی مورد بحث قرار می‌گیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز می‌شود، عاملی ساده‌تر می‌تواند تعیین‌کننده باشد: آیا دولت‌ها می‌توانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیت‌ها روشن نیست، به‌سرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»

تنش‌زدایی در روابط دهلی‌نو و باکو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر وزیر امور خارجه هند به باکو، پس از تنش‌های ناشی از حمایت جمهوری آذربایجان از پاکستان، تلاشی برای مدیریت اختلافات و حفظ منافع مشترک دو کشور محسوب می‌شود.

جمهوری آذربایجان به دنبال گسترش صنایع دفاعی با کمک ترکیه و چک و رژیم اسرائیل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جمهوری آذربایجان با توافقاتی با ترکیه، چک و رژیم اسرائیل به دنبال بومی سازی تولید تجهیزات نظامی است و می‌خواهد باکو را از یک واردکننده به تولیدکننده سلاح تبدیل کند.»‌

اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سال‌های اخیر گسترش یافته، اما همکاری‌های روسیه با آفریقا در حوزه‌هایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا می‌داند.»

آسیب‌پذیری زیرساخت‌های اروپا در برابر تشدید جنگ ترکیبی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با تشدید جنگ ترکیبی روسیه علیه اروپا در ماه‌های اخیر، سیاست‌گذاران و تحلیلگران بیش از گذشته این پرسش را مطرح می‌کنند که ولادیمیر پوتین تا کجا حاضر است پیش برود؟ این وضعیت گمانه‌زنی‌هایی را درباره احتمال حمله‌ محدود روسیه به ناتو برانگیخته است؛ حمله‌ای که هدف آن می‌تواند آزمودن اراده اعضای این ائتلاف و تضعیف اعتبار تعهدات ناتو در زمینه امنیت جمعی باشد.»

Loading

چندجانبه‌گرایی؛ هدف تغییرناپذیر چین و روسیه

شورای راهبردی آنلاین – رصد: مقامات چین هرگز دوقطبی چین-آمریکا را قبول نداشته و آن را به کار نبرده‌اند. دیدگاه رسمی روسیه نیز ایده حرکت جهان به سمت دوقطبی جدید را رد کرده و بر تحولات تدریجی سیستم بین‌المللی از تک‌قطبی با محوریت آمریکا به نظم جهانی چندقطبی تأکید می‌کند.

وب‌سایت شورای امور بین‌الملل روسیه در یادداشتی نوشت: درعین‌حال، بحث‌های فزاینده‌ای در محافل دانشگاهی چین و روسیه در مورد دوقطبی چین-آمریکا در جریان است. به‌ویژه پس از شیوع کووید-19، روابط چین-آمریکا به‌شدت تیره شده، منازعات بین چین و آمریکا تشدید شده و دوقطبی به موضوع داغ بحث‌های دانشگاهی و سیاسی حوزه بین‌المللی تبدیل‌شده است.

 

دوقطبی سه‌گانه

حداقل سه نوع دوقطبی وجود دارد: دوقطبی سیاسی، دوقطبی ساختاری و دوقطبی ارزشی. این دوقطبی سه‌گانه فرضیه نظری مهمی در تجزیه‌وتحلیل دوقطبی بوده و نقطه آغازین منطقی درک و فهم شناختی و تفاوت‌های نظری بین چین، روسیه و غرب در این موضوع محسوب می‌شود. در چین، به‌طور سنتی بر بعد مادی دوقطبی (چندقطبی) تأکید می‌شود. در روسیه، در تعریف «قطب» در سیاست جهانی بیشتر بر بعد سیاسی تأکید می‌شود؛ اما در غرب، تأکید بر بعد ارزشی دوقطبی متداول است.

 

نوع جدید روابط قدرت‌های بزرگ در مقابل «تله توسیدید»

بر اساس فرضیه‌های نظری شکل‌گیری روابط سیاسی بین قدرت‌های بزرگ، چین نوع جدیدی از روابط قدرت‌های بزرگ یعنی روابط برد-برد و سازنده با احترام متقابل را مطرح کرده است. این نوع جدید در تضاد با نظریه معروف «تله توسیدید» است که معتقد است ماهیت تقابلی دوقطبی، اجتناب‌ناپذیر، طبیعی و غیرقابل تغییر است؛ به‌عبارت‌دیگر، چین این فرض را زیر سؤال می‌برد که دوقطبی به رویارویی منجر می‌شود.

در اینجاست که برداشت چین و غرب از هم زاویه می‌گیرد. اگر قدرت‌های بزرگ محکوم‌به دشمنی با یکدیگر هستند، نوع چینی و جدید نظریه قدرت‌های بزرگ معنی خود را از دست خواهد داد. برعکس، اگر نوع جدید نظریه قدرت منطقی باشد، در این صورت «تله توسیدید» صرفا یکی از نتایج احتمالی خواهد بود و نه‌تنها نتیجه آن.

در روسیه، ظاهراً آن‌ها با دیدگاه چینی موافق هستند که هیچ تنشی در ماهیت روابط بین دو کشور قدرتمند جهان وجود ندارد. درواقع در دوره جنگ سرد نیز بعضی مواقع تنش‌های بین مسکو و واشنگتن کاهش می‌یافت. بااین‌وجود، دیدگاه غالب این است که غرب (به بیان دقیق، آمریکا) در آینده نزدیک از هژمونی جهانی خود دست نخواهد کشید و بنابراین، غرب دوقطبی یا چندقطبی «سازنده» را نخواهد پذیرفت. تصور کلی در مسکو این است که تا زمانی که تغییرات اساسی در سیاست خارجی آمریکا اتفاق نیفتد، هر رئیس‌جمهوری در آمریکا سعی خواهد کرد تا به جهان تک‌قطبی به رهبری آمریکا برگردد که ممکن است به دوقطبی مدل خصمانه منجر شود. این دوقطبی لزوماً «غرب در برابر دیگران» نخواهد بود بلکه ممکن است به شکل «آمریکا در برابر دیگران» باشد. منطق غربی «تله توسیدید» این است که کشور قدرتمند مجبور است هژمونی خود را دنبال کند و علیه ارزش‌های جایگزین مبارزه کند.

 

گزینه چین

فرض کنیم دوقطبی به لحاظ مادی شکل‌گرفته و چین هم یک‌طرف آن است. در این صورت، چین چه سیاستی انتخاب خواهد کرد؟ بر اساس تفکر چین، تداوم پیروی از چندجانبه‌گرایی گزینه‌ای عاقلانه و احتمالی است؛ به‌عبارت‌دیگر، چین دوقطبی را اساس سیاست جهانی ندانسته و دوقطبی را ساختار الزامی جهان قلمداد نمی‌کند، هرچند که قدرت چین از دیگر کشورها بیشتر باشد. چین مسئولیت بین‌المللی بیشتری بر عهده خواهد گرفت اما بازهم خواهان همزیستی با دیگر کشورها به‌عنوان شریک سیاسی مساوی خواهد بود.

 

گزینه روسیه

اگرچه مسکو هنوز بر ایده چندقطبی یا چندمرکزی جهانی تأکید می‌کند اما به نظر می‌رسد که مسکو عملاً آمادگی بیشتری برای پذیرش واقعیت دوقطبی جدید با مرکزیت آمریکا و چین دارد. برخی تحلیل گران روسی معتقدند که این دودستگی جهانی جدید تقدیر تاریخی و اجتناب‌ناپذیر بوده و بر واقعیت‌های «عینی» استوار است.

اما به نظر می‌رسد این نوع نتیجه‌گیری درست نیست. اگرچه فرایند دوقطبی جدید قبلاً در ژئوپلیتیک و توازن راهبردی جهان و اقتصاد جهانی مشهود بوده است اما نمی‌توان آن را اجتناب‌ناپذیر تلقی کرد؛ زیرا اول اینکه این نوع تقدیرگرایی جزمی، نتوانسته تحولات اجتماعی و بین‌المللی را پیش‌بینی و یا توضیح دهد. دوم اینکه، دنیای مدرن حتی با نیمه دوم قرن بیستم تفاوت بسیاری دارد. سوم اینکه، بازیگران بین‌المللی عمده امروزه با مجموعه‌ای از چالش‌ها و تهدیدهای امنیتی مواجه هستند که از تهدیدها و چالش‌های سنتی قدرت بیستم و قبل از آن بسیار متفاوت است.

 

گزینه آمریکا

یکی از مهم‌ترین اهداف سیاست خارجی آمریکا جلوگیری از شکل‌گیری مرکز قدرت ضدآمریکایی در اوراسیا بوده است. سیاستمداران آمریکا شکاف در اوراسیا را پیش‌شرط لازم هژمونی راهبردی آمریکا در جهان قلمداد کرده‌اند. هنری کیسینجر بیش از هرکس دیگری اهمیت شکاف در اوراسیا را درک کرده بود.

اولین گزینه پیش روی رئیس‌جمهور آتی آمریکا، یعنی بایدن، پیروی از کیسینجر یعنی حمایت از رقیب ضعیف در برابر رقیب قدرتمند آمریکاست. در حال حاضر، آمریکا در رویارویی با چین باید روسیه را به‌طرف خود جذب کند. گزینه دوم بایدن، تلاش برای احیای مثلث آمریکا-روسیه-چین و بازی در خلاف جهت گزینه اول، یعنی سازگاری با پکن قدرتمند و فشار بر مسکو ضعیف است؛ اما این گزینه در واشنگتن حامیانی نداشته و آن‌ها مسکو را رقیبی بهتر از چین قلمداد می‌کنند.

 

چندجانبه‌گرایی، مسیری برای همکاری چین – روسیه

طی چند سال اخیر، پیشبرد چندجانبه‌گرایی هدف اصلی همکاری بین‌المللی چین-روسیه بوده است. چندجانبه‌گرایی در تضاد با یکجانبه‌گرایی است اما خلاف چندقطبی نیست. چندجانبه‌گرایی تحقق تساوی سیاسی را ممکن ساخته و هدف تغییرناپذیر چین و روسیه در سیاست بین‌المللی بوده و خواهد بود.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *