شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل فناوری و بینالملل گفت: اگر امروز ضرورت استفاده از هوش مصنوعی مورد توجه قرار نگیرد و درباره بهرهگیری آن در سطوح مختلف از جمله در موضوعات مرتبط با تعاملات بینالمللی تصمیمگیری نشود، در آینده یک آژانس بینالمللی مثل آژانس انرژی اتمی تشکیل خواهد شد که میتواند برای استفاده از هوش مصنوعی در برخی حوزهها مانع ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اوراسیا و روسیه با بیان اینکه واکنش غرب به تهدیدات روسیه در قبال هرگونه اعزام نیروی خارجی در قالب ناتو یا نیروی مستقل به اوکراین، ترکیبی از احتیاط و بازدارندگی خواهد بود، گفت: با وجود تمایل اروپا و آمریکا برای استقرار نیروی نظامی در اوکراین، اما آنها بر حمایت غیرمستقیم از اوکراین، تحریمهای اقتصادی و فشارهای دیپلماتیک بیشتر بر مسکو و در بهترین حالت، پیشنهاد استقرار ناظران بیطرف در اوکراین تاکید دارند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل آمریکا گفت: مداخله آشکار ایلان ماسک، میلیاردر و غول رسانهای، در تحولات داخلی بریتانیا بار دیگر بحث نقشآفرینی بازیگران غیردولتی در سیاست بینالملل را به صدر توجهات بازگرداند. ماسک با سخنان تحریکآمیز خود در تجمع راستگرایان افراطی لندن، نهتنها خواستار انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام شد، بلکه عملاً با طرح ادبیات «مقاومت یا نابودی» بذر خشونت سیاسی را در بستر اجتماعی شکننده این کشور کاشت. کی یر استارمر، نخستوزیر بریتانیا این اظهارات را محکوم کرد، اما ماجرا فراتر از یک جدال لفظی است. ظهور چهرههایی همچون ماسک که سرمایه، رسانه و محبوبیت اجتماعی را توأمان در اختیار دارند، مرز میان سیاست رسمی و جنبشهای اعتراضی را کمرنگ کردهاند. این روند میتواند به چالشی جدی برای اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها، بهعنوان یکی از اصول بنیادین منشور ملل متحد تبدیل شود. نهادهای بینالمللی تاکنون عمدتاً برای کنترل اقدامات دولتها طراحی شدهاند، نه میلیاردرهای صاحب پلتفرمهای جهانی. امروز اما تحولات نشان میدهد که غولهای فناوری و رسانه میتوانند همچون بازیگرانی مستقل، بر تحولات سیاسی کشورها اثرگذار باشند؛ واقعیتی که میتواند نظم بینالمللی را با پرسشهای جدیدی درباره حاکمیت ملی و امنیت سیاسی مواجه سازد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بینالملل گفت: ناتوانی دولت فرانسه در تامین مطالبات عمومی منجر به شروع دوباره اعتراضات داخلی شده است. کسری بودجه، دولت امانوئل مکرون را مجبور به اقداماتی نظیر کاهش هزینههای خدمات عمومی، حذف تعطیلات ملی، کاهش دستمزدها و افزایش مالیات برای جبران کسورات کرده است که همین امر بر تشدید اعتراضات دامن زده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا)، شهروندان چینی را از دسترسی به سامانهها و تاسیسات خود باز داشته است و این ممنوعیت حتی شهروندان چینی دارای ویزای آمریکا را نیز در بر میگیرد. میتوان این اقدام را نشانهای از رقابت فضایی بین ایالات متحده و چین تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل فناوری و بینالملل گفت: اگر امروز ضرورت استفاده از هوش مصنوعی مورد توجه قرار نگیرد و درباره بهرهگیری آن در سطوح مختلف از جمله در موضوعات مرتبط با تعاملات بینالمللی تصمیمگیری نشود، در آینده یک آژانس بینالمللی مثل آژانس انرژی اتمی تشکیل خواهد شد که میتواند برای استفاده از هوش مصنوعی در برخی حوزهها مانع ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اوراسیا و روسیه با بیان اینکه واکنش غرب به تهدیدات روسیه در قبال هرگونه اعزام نیروی خارجی در قالب ناتو یا نیروی مستقل به اوکراین، ترکیبی از احتیاط و بازدارندگی خواهد بود، گفت: با وجود تمایل اروپا و آمریکا برای استقرار نیروی نظامی در اوکراین، اما آنها بر حمایت غیرمستقیم از اوکراین، تحریمهای اقتصادی و فشارهای دیپلماتیک بیشتر بر مسکو و در بهترین حالت، پیشنهاد استقرار ناظران بیطرف در اوکراین تاکید دارند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل آمریکا گفت: مداخله آشکار ایلان ماسک، میلیاردر و غول رسانهای، در تحولات داخلی بریتانیا بار دیگر بحث نقشآفرینی بازیگران غیردولتی در سیاست بینالملل را به صدر توجهات بازگرداند. ماسک با سخنان تحریکآمیز خود در تجمع راستگرایان افراطی لندن، نهتنها خواستار انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام شد، بلکه عملاً با طرح ادبیات «مقاومت یا نابودی» بذر خشونت سیاسی را در بستر اجتماعی شکننده این کشور کاشت. کی یر استارمر، نخستوزیر بریتانیا این اظهارات را محکوم کرد، اما ماجرا فراتر از یک جدال لفظی است. ظهور چهرههایی همچون ماسک که سرمایه، رسانه و محبوبیت اجتماعی را توأمان در اختیار دارند، مرز میان سیاست رسمی و جنبشهای اعتراضی را کمرنگ کردهاند. این روند میتواند به چالشی جدی برای اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها، بهعنوان یکی از اصول بنیادین منشور ملل متحد تبدیل شود. نهادهای بینالمللی تاکنون عمدتاً برای کنترل اقدامات دولتها طراحی شدهاند، نه میلیاردرهای صاحب پلتفرمهای جهانی. امروز اما تحولات نشان میدهد که غولهای فناوری و رسانه میتوانند همچون بازیگرانی مستقل، بر تحولات سیاسی کشورها اثرگذار باشند؛ واقعیتی که میتواند نظم بینالمللی را با پرسشهای جدیدی درباره حاکمیت ملی و امنیت سیاسی مواجه سازد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بینالملل گفت: ناتوانی دولت فرانسه در تامین مطالبات عمومی منجر به شروع دوباره اعتراضات داخلی شده است. کسری بودجه، دولت امانوئل مکرون را مجبور به اقداماتی نظیر کاهش هزینههای خدمات عمومی، حذف تعطیلات ملی، کاهش دستمزدها و افزایش مالیات برای جبران کسورات کرده است که همین امر بر تشدید اعتراضات دامن زده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا)، شهروندان چینی را از دسترسی به سامانهها و تاسیسات خود باز داشته است و این ممنوعیت حتی شهروندان چینی دارای ویزای آمریکا را نیز در بر میگیرد. میتوان این اقدام را نشانهای از رقابت فضایی بین ایالات متحده و چین تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل فناوری و بینالملل گفت: اگر امروز ضرورت استفاده از هوش مصنوعی مورد توجه قرار نگیرد و درباره بهرهگیری آن در سطوح مختلف از جمله در موضوعات مرتبط با تعاملات بینالمللی تصمیمگیری نشود، در آینده یک آژانس بینالمللی مثل آژانس انرژی اتمی تشکیل خواهد شد که میتواند برای استفاده از هوش مصنوعی در برخی حوزهها مانع ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اوراسیا و روسیه با بیان اینکه واکنش غرب به تهدیدات روسیه در قبال هرگونه اعزام نیروی خارجی در قالب ناتو یا نیروی مستقل به اوکراین، ترکیبی از احتیاط و بازدارندگی خواهد بود، گفت: با وجود تمایل اروپا و آمریکا برای استقرار نیروی نظامی در اوکراین، اما آنها بر حمایت غیرمستقیم از اوکراین، تحریمهای اقتصادی و فشارهای دیپلماتیک بیشتر بر مسکو و در بهترین حالت، پیشنهاد استقرار ناظران بیطرف در اوکراین تاکید دارند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل آمریکا گفت: مداخله آشکار ایلان ماسک، میلیاردر و غول رسانهای، در تحولات داخلی بریتانیا بار دیگر بحث نقشآفرینی بازیگران غیردولتی در سیاست بینالملل را به صدر توجهات بازگرداند. ماسک با سخنان تحریکآمیز خود در تجمع راستگرایان افراطی لندن، نهتنها خواستار انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام شد، بلکه عملاً با طرح ادبیات «مقاومت یا نابودی» بذر خشونت سیاسی را در بستر اجتماعی شکننده این کشور کاشت. کی یر استارمر، نخستوزیر بریتانیا این اظهارات را محکوم کرد، اما ماجرا فراتر از یک جدال لفظی است. ظهور چهرههایی همچون ماسک که سرمایه، رسانه و محبوبیت اجتماعی را توأمان در اختیار دارند، مرز میان سیاست رسمی و جنبشهای اعتراضی را کمرنگ کردهاند. این روند میتواند به چالشی جدی برای اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها، بهعنوان یکی از اصول بنیادین منشور ملل متحد تبدیل شود. نهادهای بینالمللی تاکنون عمدتاً برای کنترل اقدامات دولتها طراحی شدهاند، نه میلیاردرهای صاحب پلتفرمهای جهانی. امروز اما تحولات نشان میدهد که غولهای فناوری و رسانه میتوانند همچون بازیگرانی مستقل، بر تحولات سیاسی کشورها اثرگذار باشند؛ واقعیتی که میتواند نظم بینالمللی را با پرسشهای جدیدی درباره حاکمیت ملی و امنیت سیاسی مواجه سازد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بینالملل گفت: ناتوانی دولت فرانسه در تامین مطالبات عمومی منجر به شروع دوباره اعتراضات داخلی شده است. کسری بودجه، دولت امانوئل مکرون را مجبور به اقداماتی نظیر کاهش هزینههای خدمات عمومی، حذف تعطیلات ملی، کاهش دستمزدها و افزایش مالیات برای جبران کسورات کرده است که همین امر بر تشدید اعتراضات دامن زده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا)، شهروندان چینی را از دسترسی به سامانهها و تاسیسات خود باز داشته است و این ممنوعیت حتی شهروندان چینی دارای ویزای آمریکا را نیز در بر میگیرد. میتوان این اقدام را نشانهای از رقابت فضایی بین ایالات متحده و چین تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل فناوری و بینالملل گفت: اگر امروز ضرورت استفاده از هوش مصنوعی مورد توجه قرار نگیرد و درباره بهرهگیری آن در سطوح مختلف از جمله در موضوعات مرتبط با تعاملات بینالمللی تصمیمگیری نشود، در آینده یک آژانس بینالمللی مثل آژانس انرژی اتمی تشکیل خواهد شد که میتواند برای استفاده از هوش مصنوعی در برخی حوزهها مانع ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اوراسیا و روسیه با بیان اینکه واکنش غرب به تهدیدات روسیه در قبال هرگونه اعزام نیروی خارجی در قالب ناتو یا نیروی مستقل به اوکراین، ترکیبی از احتیاط و بازدارندگی خواهد بود، گفت: با وجود تمایل اروپا و آمریکا برای استقرار نیروی نظامی در اوکراین، اما آنها بر حمایت غیرمستقیم از اوکراین، تحریمهای اقتصادی و فشارهای دیپلماتیک بیشتر بر مسکو و در بهترین حالت، پیشنهاد استقرار ناظران بیطرف در اوکراین تاکید دارند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل آمریکا گفت: مداخله آشکار ایلان ماسک، میلیاردر و غول رسانهای، در تحولات داخلی بریتانیا بار دیگر بحث نقشآفرینی بازیگران غیردولتی در سیاست بینالملل را به صدر توجهات بازگرداند. ماسک با سخنان تحریکآمیز خود در تجمع راستگرایان افراطی لندن، نهتنها خواستار انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام شد، بلکه عملاً با طرح ادبیات «مقاومت یا نابودی» بذر خشونت سیاسی را در بستر اجتماعی شکننده این کشور کاشت. کی یر استارمر، نخستوزیر بریتانیا این اظهارات را محکوم کرد، اما ماجرا فراتر از یک جدال لفظی است. ظهور چهرههایی همچون ماسک که سرمایه، رسانه و محبوبیت اجتماعی را توأمان در اختیار دارند، مرز میان سیاست رسمی و جنبشهای اعتراضی را کمرنگ کردهاند. این روند میتواند به چالشی جدی برای اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها، بهعنوان یکی از اصول بنیادین منشور ملل متحد تبدیل شود. نهادهای بینالمللی تاکنون عمدتاً برای کنترل اقدامات دولتها طراحی شدهاند، نه میلیاردرهای صاحب پلتفرمهای جهانی. امروز اما تحولات نشان میدهد که غولهای فناوری و رسانه میتوانند همچون بازیگرانی مستقل، بر تحولات سیاسی کشورها اثرگذار باشند؛ واقعیتی که میتواند نظم بینالمللی را با پرسشهای جدیدی درباره حاکمیت ملی و امنیت سیاسی مواجه سازد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بینالملل گفت: ناتوانی دولت فرانسه در تامین مطالبات عمومی منجر به شروع دوباره اعتراضات داخلی شده است. کسری بودجه، دولت امانوئل مکرون را مجبور به اقداماتی نظیر کاهش هزینههای خدمات عمومی، حذف تعطیلات ملی، کاهش دستمزدها و افزایش مالیات برای جبران کسورات کرده است که همین امر بر تشدید اعتراضات دامن زده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا)، شهروندان چینی را از دسترسی به سامانهها و تاسیسات خود باز داشته است و این ممنوعیت حتی شهروندان چینی دارای ویزای آمریکا را نیز در بر میگیرد. میتوان این اقدام را نشانهای از رقابت فضایی بین ایالات متحده و چین تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل فناوری و بینالملل گفت: اگر امروز ضرورت استفاده از هوش مصنوعی مورد توجه قرار نگیرد و درباره بهرهگیری آن در سطوح مختلف از جمله در موضوعات مرتبط با تعاملات بینالمللی تصمیمگیری نشود، در آینده یک آژانس بینالمللی مثل آژانس انرژی اتمی تشکیل خواهد شد که میتواند برای استفاده از هوش مصنوعی در برخی حوزهها مانع ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اوراسیا و روسیه با بیان اینکه واکنش غرب به تهدیدات روسیه در قبال هرگونه اعزام نیروی خارجی در قالب ناتو یا نیروی مستقل به اوکراین، ترکیبی از احتیاط و بازدارندگی خواهد بود، گفت: با وجود تمایل اروپا و آمریکا برای استقرار نیروی نظامی در اوکراین، اما آنها بر حمایت غیرمستقیم از اوکراین، تحریمهای اقتصادی و فشارهای دیپلماتیک بیشتر بر مسکو و در بهترین حالت، پیشنهاد استقرار ناظران بیطرف در اوکراین تاکید دارند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل آمریکا گفت: مداخله آشکار ایلان ماسک، میلیاردر و غول رسانهای، در تحولات داخلی بریتانیا بار دیگر بحث نقشآفرینی بازیگران غیردولتی در سیاست بینالملل را به صدر توجهات بازگرداند. ماسک با سخنان تحریکآمیز خود در تجمع راستگرایان افراطی لندن، نهتنها خواستار انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام شد، بلکه عملاً با طرح ادبیات «مقاومت یا نابودی» بذر خشونت سیاسی را در بستر اجتماعی شکننده این کشور کاشت. کی یر استارمر، نخستوزیر بریتانیا این اظهارات را محکوم کرد، اما ماجرا فراتر از یک جدال لفظی است. ظهور چهرههایی همچون ماسک که سرمایه، رسانه و محبوبیت اجتماعی را توأمان در اختیار دارند، مرز میان سیاست رسمی و جنبشهای اعتراضی را کمرنگ کردهاند. این روند میتواند به چالشی جدی برای اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها، بهعنوان یکی از اصول بنیادین منشور ملل متحد تبدیل شود. نهادهای بینالمللی تاکنون عمدتاً برای کنترل اقدامات دولتها طراحی شدهاند، نه میلیاردرهای صاحب پلتفرمهای جهانی. امروز اما تحولات نشان میدهد که غولهای فناوری و رسانه میتوانند همچون بازیگرانی مستقل، بر تحولات سیاسی کشورها اثرگذار باشند؛ واقعیتی که میتواند نظم بینالمللی را با پرسشهای جدیدی درباره حاکمیت ملی و امنیت سیاسی مواجه سازد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بینالملل گفت: ناتوانی دولت فرانسه در تامین مطالبات عمومی منجر به شروع دوباره اعتراضات داخلی شده است. کسری بودجه، دولت امانوئل مکرون را مجبور به اقداماتی نظیر کاهش هزینههای خدمات عمومی، حذف تعطیلات ملی، کاهش دستمزدها و افزایش مالیات برای جبران کسورات کرده است که همین امر بر تشدید اعتراضات دامن زده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا)، شهروندان چینی را از دسترسی به سامانهها و تاسیسات خود باز داشته است و این ممنوعیت حتی شهروندان چینی دارای ویزای آمریکا را نیز در بر میگیرد. میتوان این اقدام را نشانهای از رقابت فضایی بین ایالات متحده و چین تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل فناوری و بینالملل گفت: اگر امروز ضرورت استفاده از هوش مصنوعی مورد توجه قرار نگیرد و درباره بهرهگیری آن در سطوح مختلف از جمله در موضوعات مرتبط با تعاملات بینالمللی تصمیمگیری نشود، در آینده یک آژانس بینالمللی مثل آژانس انرژی اتمی تشکیل خواهد شد که میتواند برای استفاده از هوش مصنوعی در برخی حوزهها مانع ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اوراسیا و روسیه با بیان اینکه واکنش غرب به تهدیدات روسیه در قبال هرگونه اعزام نیروی خارجی در قالب ناتو یا نیروی مستقل به اوکراین، ترکیبی از احتیاط و بازدارندگی خواهد بود، گفت: با وجود تمایل اروپا و آمریکا برای استقرار نیروی نظامی در اوکراین، اما آنها بر حمایت غیرمستقیم از اوکراین، تحریمهای اقتصادی و فشارهای دیپلماتیک بیشتر بر مسکو و در بهترین حالت، پیشنهاد استقرار ناظران بیطرف در اوکراین تاکید دارند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل آمریکا گفت: مداخله آشکار ایلان ماسک، میلیاردر و غول رسانهای، در تحولات داخلی بریتانیا بار دیگر بحث نقشآفرینی بازیگران غیردولتی در سیاست بینالملل را به صدر توجهات بازگرداند. ماسک با سخنان تحریکآمیز خود در تجمع راستگرایان افراطی لندن، نهتنها خواستار انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام شد، بلکه عملاً با طرح ادبیات «مقاومت یا نابودی» بذر خشونت سیاسی را در بستر اجتماعی شکننده این کشور کاشت. کی یر استارمر، نخستوزیر بریتانیا این اظهارات را محکوم کرد، اما ماجرا فراتر از یک جدال لفظی است. ظهور چهرههایی همچون ماسک که سرمایه، رسانه و محبوبیت اجتماعی را توأمان در اختیار دارند، مرز میان سیاست رسمی و جنبشهای اعتراضی را کمرنگ کردهاند. این روند میتواند به چالشی جدی برای اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها، بهعنوان یکی از اصول بنیادین منشور ملل متحد تبدیل شود. نهادهای بینالمللی تاکنون عمدتاً برای کنترل اقدامات دولتها طراحی شدهاند، نه میلیاردرهای صاحب پلتفرمهای جهانی. امروز اما تحولات نشان میدهد که غولهای فناوری و رسانه میتوانند همچون بازیگرانی مستقل، بر تحولات سیاسی کشورها اثرگذار باشند؛ واقعیتی که میتواند نظم بینالمللی را با پرسشهای جدیدی درباره حاکمیت ملی و امنیت سیاسی مواجه سازد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بینالملل گفت: ناتوانی دولت فرانسه در تامین مطالبات عمومی منجر به شروع دوباره اعتراضات داخلی شده است. کسری بودجه، دولت امانوئل مکرون را مجبور به اقداماتی نظیر کاهش هزینههای خدمات عمومی، حذف تعطیلات ملی، کاهش دستمزدها و افزایش مالیات برای جبران کسورات کرده است که همین امر بر تشدید اعتراضات دامن زده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا)، شهروندان چینی را از دسترسی به سامانهها و تاسیسات خود باز داشته است و این ممنوعیت حتی شهروندان چینی دارای ویزای آمریکا را نیز در بر میگیرد. میتوان این اقدام را نشانهای از رقابت فضایی بین ایالات متحده و چین تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: طرح جدید ترامپ برای پایان جنگ غزه با ابهامات و شروط یکجانبهای همراه است که بدبینی عمیق در میان نیروهای مقاومت و بخشی از افکار عمومی عربی و فلسطینی ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل آمریکا گفت: با وجود خروج آمریکا از تعهدات جهانی اقلیمی، روند سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در انرژیهای پاک متوقف نشده است. تحلیلگران مستقل معتقدند که این تضاد میان سیاست رسمی دولت و رفتار بخش خصوصی، نشاندهنده یک واقعیت اقتصادی پیچیده است؛ ابنکه شرکتها میدانند که در کوتاهمدت، ممکن است که سود از طریق ادامه استفاده از سوختهای فسیلی و غارت منابع طبیعی، بیشتر باشد، اما در بلندمدت، مشارکت در انرژیهای تجدیدپذیر، اجتنابناپذیر است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل فناوری و بینالملل گفت: اگر امروز ضرورت استفاده از هوش مصنوعی مورد توجه قرار نگیرد و درباره بهرهگیری آن در سطوح مختلف از جمله در موضوعات مرتبط با تعاملات بینالمللی تصمیمگیری نشود، در آینده یک آژانس بینالمللی مثل آژانس انرژی اتمی تشکیل خواهد شد که میتواند برای استفاده از هوش مصنوعی در برخی حوزهها مانع ایجاد کند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اوراسیا و روسیه با بیان اینکه واکنش غرب به تهدیدات روسیه در قبال هرگونه اعزام نیروی خارجی در قالب ناتو یا نیروی مستقل به اوکراین، ترکیبی از احتیاط و بازدارندگی خواهد بود، گفت: با وجود تمایل اروپا و آمریکا برای استقرار نیروی نظامی در اوکراین، اما آنها بر حمایت غیرمستقیم از اوکراین، تحریمهای اقتصادی و فشارهای دیپلماتیک بیشتر بر مسکو و در بهترین حالت، پیشنهاد استقرار ناظران بیطرف در اوکراین تاکید دارند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل آمریکا گفت: مداخله آشکار ایلان ماسک، میلیاردر و غول رسانهای، در تحولات داخلی بریتانیا بار دیگر بحث نقشآفرینی بازیگران غیردولتی در سیاست بینالملل را به صدر توجهات بازگرداند. ماسک با سخنان تحریکآمیز خود در تجمع راستگرایان افراطی لندن، نهتنها خواستار انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام شد، بلکه عملاً با طرح ادبیات «مقاومت یا نابودی» بذر خشونت سیاسی را در بستر اجتماعی شکننده این کشور کاشت. کی یر استارمر، نخستوزیر بریتانیا این اظهارات را محکوم کرد، اما ماجرا فراتر از یک جدال لفظی است. ظهور چهرههایی همچون ماسک که سرمایه، رسانه و محبوبیت اجتماعی را توأمان در اختیار دارند، مرز میان سیاست رسمی و جنبشهای اعتراضی را کمرنگ کردهاند. این روند میتواند به چالشی جدی برای اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها، بهعنوان یکی از اصول بنیادین منشور ملل متحد تبدیل شود. نهادهای بینالمللی تاکنون عمدتاً برای کنترل اقدامات دولتها طراحی شدهاند، نه میلیاردرهای صاحب پلتفرمهای جهانی. امروز اما تحولات نشان میدهد که غولهای فناوری و رسانه میتوانند همچون بازیگرانی مستقل، بر تحولات سیاسی کشورها اثرگذار باشند؛ واقعیتی که میتواند نظم بینالمللی را با پرسشهای جدیدی درباره حاکمیت ملی و امنیت سیاسی مواجه سازد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بینالملل گفت: ناتوانی دولت فرانسه در تامین مطالبات عمومی منجر به شروع دوباره اعتراضات داخلی شده است. کسری بودجه، دولت امانوئل مکرون را مجبور به اقداماتی نظیر کاهش هزینههای خدمات عمومی، حذف تعطیلات ملی، کاهش دستمزدها و افزایش مالیات برای جبران کسورات کرده است که همین امر بر تشدید اعتراضات دامن زده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا)، شهروندان چینی را از دسترسی به سامانهها و تاسیسات خود باز داشته است و این ممنوعیت حتی شهروندان چینی دارای ویزای آمریکا را نیز در بر میگیرد. میتوان این اقدام را نشانهای از رقابت فضایی بین ایالات متحده و چین تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»