شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا معتقد است: اگر اتحادیه اروپا به‌صورت کامل به چین نزدیک می‌گردید در دوره بعد از ترامپ، این مسئله باعث ضرر آنها و منجر به گسل بیشتر فراآتلانتیکی می‌شد. ازاین‌رو اروپا در قبال چین سیاست یک بام و دوهوا را در پیش گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اکنون زمان آن رسیده است که آمریکا و آلمان اختلافات خود در موضوعاتی مانند خط لوله نورد استریم 2 و تقسیم هزینه‌های ناتو را کنار گذاشته و برنامه‌ای برای کاهش تنش میان آتن و آنکارا ارائه دهند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخبار اخیر رسانه‌ها از برنامه بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس، برای «لغو» بخشی از توافق خروج این کشور با اتحادیه اروپا حکایت دارند. تغییر پیشنهادی به پروتکل ایرلند شمالی مربوط است که تجارت بین بریتانیا و ایرلند شمالی را تنظیم می‌کند. این اقدام جانسون، نه‌تنها ناقض قوانین بین‌المللی است (چیزی که یکی از وزرای دولت جانسون نیز بدان اذعان کرده است) بلکه صلح در ایرلند شمالی را نیز به مخاطره می‌اندازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: لندن اکنون در وضعیت مبهمی به‌سر می‌برد زیرا هم قرار است به زودی به طور کامل از اتحادیه اروپا جدا شود و هم مشخص نیست که آمریکا بعد از این جدایی چه روندی را در قبال انگلستان در پیش بگیرد.
علی بیگدلی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگر انگلیس اقدام به خروج بدون توافق از اتحادیه کند دیگر نمی‌تواند از بازار اتحادیه اروپا استفاده کند و دو طرف باید در رابطه با تعرفه‌های گمرکی مذاکراتی را صورت دهند. در چنین شرایطی موانع تجاری در بندرگاه‌های دو طرف احداث خواهد شد که ورود و خروج کالا را دشوار خواهد کرد و بر روند قیمت‌ها اثرگذار خواهد بود.
مرتضی مکی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین: افشای نظارت “اف بی آی” بر رئیس جمهور آمریکا، برپایی اولین نماز جمعه در ایاصوفیه پس از نزدیک به یک قرن، راه اندازی دو هشتگ در عراق برگرفته از بیانات رهبر انقلاب، اقدام تلافی‌جویانه چین برای تعطیلی کنسولگری آمریکا در چنگدو، واکنش انگلیس به آزمایش سلاح ضد ماهواره توسط روسیه، درخواست نمایندگان پارلمان اروپا برای اعمال تحریم علیه ترکیه، دیدار نخست‌وزیر لیبی با وزیر خارجه قطر در استانبول، درخواست پمپئو برای ایجاد ائتلاف جهانی علیه چین، مزاحمت جنگنده‌‌های آمریکایی برای هواپیمای مسافری ایران در آسمان سوریه، تاکید بارزانی بر لزوم حضور نظامیان آمریکایی در اقلیم کردستان عراق، تداوم اختلافات بین لندن و بروکسل در مذاکرات پسا برگزیت و گفتگوی تلفنی رهبران روسیه و آمریکا درباره مسائل ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نشست اورسلا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا و شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین که در 22 ژوئن 2020 به شکل ویدئو کنفرانس برگزار شد نشان داد که اتحادیه اروپا و چین در موضوعات و مسائلی همچون قانون امنیت ملی جدید هنگ‌کنگ، امنیت سایبری و حقوق بشر اختلاف‌نظر دارند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در کوتاه‌مدت با توجه به بحران‌های داخلی اتحادیه اروپا نمی‌توان امیدوار بود که به‌سرعت روابط بروکسل-مسکو به سمت بهبود پیش برود، اما این اتحادیه در میان‌مدت و بلندمدت، به دلیل وابستگی به انرژی روسیه و این مسئله که بخشی از روسیه در قاره اروپا قرار دارد، ناچار است اختلافاتش را با این کشور حل‌وفصل کند و روابط با تنش کمتری همراه شود.
علیرضا ثمودی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالی‌که اروپا در کانون همه‌گیری کرونا قرار دارد، بروکسل در کمک‌رسانی به دولت‌های عضو کند عمل کرده است و اختلاف نظر شدید بین اعضای اتحادیه اروپا و انتقادات و سوالات زیادی درخصوص عملکرد اتحادیه در مقابله با کرونا همچنان مطرح است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: احتمالاً نگرانی از بروز شوکی دیگر در اقتصاد انگلیس پس از خروج از اتحادیه اروپا باعث می‌شود که در دقیقه ۹۰ جانسون مجبور شود مهلت مذاکرات با اتحادیه اروپا را تمدید کند تا بلکه با رسیدن به یک توافقنامه جامع میان انگلیس و اتحادیه اروپا، خروج نرم این کشور از اتحادیه اروپا تحقق پیدا کند.
مرتضی مکی- کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا معتقد است: اگر اتحادیه اروپا به‌صورت کامل به چین نزدیک می‌گردید در دوره بعد از ترامپ، این مسئله باعث ضرر آنها و منجر به گسل بیشتر فراآتلانتیکی می‌شد. ازاین‌رو اروپا در قبال چین سیاست یک بام و دوهوا را در پیش گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اکنون زمان آن رسیده است که آمریکا و آلمان اختلافات خود در موضوعاتی مانند خط لوله نورد استریم 2 و تقسیم هزینه‌های ناتو را کنار گذاشته و برنامه‌ای برای کاهش تنش میان آتن و آنکارا ارائه دهند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخبار اخیر رسانه‌ها از برنامه بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس، برای «لغو» بخشی از توافق خروج این کشور با اتحادیه اروپا حکایت دارند. تغییر پیشنهادی به پروتکل ایرلند شمالی مربوط است که تجارت بین بریتانیا و ایرلند شمالی را تنظیم می‌کند. این اقدام جانسون، نه‌تنها ناقض قوانین بین‌المللی است (چیزی که یکی از وزرای دولت جانسون نیز بدان اذعان کرده است) بلکه صلح در ایرلند شمالی را نیز به مخاطره می‌اندازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: لندن اکنون در وضعیت مبهمی به‌سر می‌برد زیرا هم قرار است به زودی به طور کامل از اتحادیه اروپا جدا شود و هم مشخص نیست که آمریکا بعد از این جدایی چه روندی را در قبال انگلستان در پیش بگیرد.
علی بیگدلی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگر انگلیس اقدام به خروج بدون توافق از اتحادیه کند دیگر نمی‌تواند از بازار اتحادیه اروپا استفاده کند و دو طرف باید در رابطه با تعرفه‌های گمرکی مذاکراتی را صورت دهند. در چنین شرایطی موانع تجاری در بندرگاه‌های دو طرف احداث خواهد شد که ورود و خروج کالا را دشوار خواهد کرد و بر روند قیمت‌ها اثرگذار خواهد بود.
مرتضی مکی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین: افشای نظارت “اف بی آی” بر رئیس جمهور آمریکا، برپایی اولین نماز جمعه در ایاصوفیه پس از نزدیک به یک قرن، راه اندازی دو هشتگ در عراق برگرفته از بیانات رهبر انقلاب، اقدام تلافی‌جویانه چین برای تعطیلی کنسولگری آمریکا در چنگدو، واکنش انگلیس به آزمایش سلاح ضد ماهواره توسط روسیه، درخواست نمایندگان پارلمان اروپا برای اعمال تحریم علیه ترکیه، دیدار نخست‌وزیر لیبی با وزیر خارجه قطر در استانبول، درخواست پمپئو برای ایجاد ائتلاف جهانی علیه چین، مزاحمت جنگنده‌‌های آمریکایی برای هواپیمای مسافری ایران در آسمان سوریه، تاکید بارزانی بر لزوم حضور نظامیان آمریکایی در اقلیم کردستان عراق، تداوم اختلافات بین لندن و بروکسل در مذاکرات پسا برگزیت و گفتگوی تلفنی رهبران روسیه و آمریکا درباره مسائل ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نشست اورسلا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا و شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین که در 22 ژوئن 2020 به شکل ویدئو کنفرانس برگزار شد نشان داد که اتحادیه اروپا و چین در موضوعات و مسائلی همچون قانون امنیت ملی جدید هنگ‌کنگ، امنیت سایبری و حقوق بشر اختلاف‌نظر دارند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در کوتاه‌مدت با توجه به بحران‌های داخلی اتحادیه اروپا نمی‌توان امیدوار بود که به‌سرعت روابط بروکسل-مسکو به سمت بهبود پیش برود، اما این اتحادیه در میان‌مدت و بلندمدت، به دلیل وابستگی به انرژی روسیه و این مسئله که بخشی از روسیه در قاره اروپا قرار دارد، ناچار است اختلافاتش را با این کشور حل‌وفصل کند و روابط با تنش کمتری همراه شود.
علیرضا ثمودی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالی‌که اروپا در کانون همه‌گیری کرونا قرار دارد، بروکسل در کمک‌رسانی به دولت‌های عضو کند عمل کرده است و اختلاف نظر شدید بین اعضای اتحادیه اروپا و انتقادات و سوالات زیادی درخصوص عملکرد اتحادیه در مقابله با کرونا همچنان مطرح است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: احتمالاً نگرانی از بروز شوکی دیگر در اقتصاد انگلیس پس از خروج از اتحادیه اروپا باعث می‌شود که در دقیقه ۹۰ جانسون مجبور شود مهلت مذاکرات با اتحادیه اروپا را تمدید کند تا بلکه با رسیدن به یک توافقنامه جامع میان انگلیس و اتحادیه اروپا، خروج نرم این کشور از اتحادیه اروپا تحقق پیدا کند.
مرتضی مکی- کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا معتقد است: اگر اتحادیه اروپا به‌صورت کامل به چین نزدیک می‌گردید در دوره بعد از ترامپ، این مسئله باعث ضرر آنها و منجر به گسل بیشتر فراآتلانتیکی می‌شد. ازاین‌رو اروپا در قبال چین سیاست یک بام و دوهوا را در پیش گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اکنون زمان آن رسیده است که آمریکا و آلمان اختلافات خود در موضوعاتی مانند خط لوله نورد استریم 2 و تقسیم هزینه‌های ناتو را کنار گذاشته و برنامه‌ای برای کاهش تنش میان آتن و آنکارا ارائه دهند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخبار اخیر رسانه‌ها از برنامه بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس، برای «لغو» بخشی از توافق خروج این کشور با اتحادیه اروپا حکایت دارند. تغییر پیشنهادی به پروتکل ایرلند شمالی مربوط است که تجارت بین بریتانیا و ایرلند شمالی را تنظیم می‌کند. این اقدام جانسون، نه‌تنها ناقض قوانین بین‌المللی است (چیزی که یکی از وزرای دولت جانسون نیز بدان اذعان کرده است) بلکه صلح در ایرلند شمالی را نیز به مخاطره می‌اندازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: لندن اکنون در وضعیت مبهمی به‌سر می‌برد زیرا هم قرار است به زودی به طور کامل از اتحادیه اروپا جدا شود و هم مشخص نیست که آمریکا بعد از این جدایی چه روندی را در قبال انگلستان در پیش بگیرد.
علی بیگدلی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگر انگلیس اقدام به خروج بدون توافق از اتحادیه کند دیگر نمی‌تواند از بازار اتحادیه اروپا استفاده کند و دو طرف باید در رابطه با تعرفه‌های گمرکی مذاکراتی را صورت دهند. در چنین شرایطی موانع تجاری در بندرگاه‌های دو طرف احداث خواهد شد که ورود و خروج کالا را دشوار خواهد کرد و بر روند قیمت‌ها اثرگذار خواهد بود.
مرتضی مکی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین: افشای نظارت “اف بی آی” بر رئیس جمهور آمریکا، برپایی اولین نماز جمعه در ایاصوفیه پس از نزدیک به یک قرن، راه اندازی دو هشتگ در عراق برگرفته از بیانات رهبر انقلاب، اقدام تلافی‌جویانه چین برای تعطیلی کنسولگری آمریکا در چنگدو، واکنش انگلیس به آزمایش سلاح ضد ماهواره توسط روسیه، درخواست نمایندگان پارلمان اروپا برای اعمال تحریم علیه ترکیه، دیدار نخست‌وزیر لیبی با وزیر خارجه قطر در استانبول، درخواست پمپئو برای ایجاد ائتلاف جهانی علیه چین، مزاحمت جنگنده‌‌های آمریکایی برای هواپیمای مسافری ایران در آسمان سوریه، تاکید بارزانی بر لزوم حضور نظامیان آمریکایی در اقلیم کردستان عراق، تداوم اختلافات بین لندن و بروکسل در مذاکرات پسا برگزیت و گفتگوی تلفنی رهبران روسیه و آمریکا درباره مسائل ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نشست اورسلا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا و شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین که در 22 ژوئن 2020 به شکل ویدئو کنفرانس برگزار شد نشان داد که اتحادیه اروپا و چین در موضوعات و مسائلی همچون قانون امنیت ملی جدید هنگ‌کنگ، امنیت سایبری و حقوق بشر اختلاف‌نظر دارند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در کوتاه‌مدت با توجه به بحران‌های داخلی اتحادیه اروپا نمی‌توان امیدوار بود که به‌سرعت روابط بروکسل-مسکو به سمت بهبود پیش برود، اما این اتحادیه در میان‌مدت و بلندمدت، به دلیل وابستگی به انرژی روسیه و این مسئله که بخشی از روسیه در قاره اروپا قرار دارد، ناچار است اختلافاتش را با این کشور حل‌وفصل کند و روابط با تنش کمتری همراه شود.
علیرضا ثمودی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالی‌که اروپا در کانون همه‌گیری کرونا قرار دارد، بروکسل در کمک‌رسانی به دولت‌های عضو کند عمل کرده است و اختلاف نظر شدید بین اعضای اتحادیه اروپا و انتقادات و سوالات زیادی درخصوص عملکرد اتحادیه در مقابله با کرونا همچنان مطرح است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: احتمالاً نگرانی از بروز شوکی دیگر در اقتصاد انگلیس پس از خروج از اتحادیه اروپا باعث می‌شود که در دقیقه ۹۰ جانسون مجبور شود مهلت مذاکرات با اتحادیه اروپا را تمدید کند تا بلکه با رسیدن به یک توافقنامه جامع میان انگلیس و اتحادیه اروپا، خروج نرم این کشور از اتحادیه اروپا تحقق پیدا کند.
مرتضی مکی- کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا معتقد است: اگر اتحادیه اروپا به‌صورت کامل به چین نزدیک می‌گردید در دوره بعد از ترامپ، این مسئله باعث ضرر آنها و منجر به گسل بیشتر فراآتلانتیکی می‌شد. ازاین‌رو اروپا در قبال چین سیاست یک بام و دوهوا را در پیش گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اکنون زمان آن رسیده است که آمریکا و آلمان اختلافات خود در موضوعاتی مانند خط لوله نورد استریم 2 و تقسیم هزینه‌های ناتو را کنار گذاشته و برنامه‌ای برای کاهش تنش میان آتن و آنکارا ارائه دهند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخبار اخیر رسانه‌ها از برنامه بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس، برای «لغو» بخشی از توافق خروج این کشور با اتحادیه اروپا حکایت دارند. تغییر پیشنهادی به پروتکل ایرلند شمالی مربوط است که تجارت بین بریتانیا و ایرلند شمالی را تنظیم می‌کند. این اقدام جانسون، نه‌تنها ناقض قوانین بین‌المللی است (چیزی که یکی از وزرای دولت جانسون نیز بدان اذعان کرده است) بلکه صلح در ایرلند شمالی را نیز به مخاطره می‌اندازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: لندن اکنون در وضعیت مبهمی به‌سر می‌برد زیرا هم قرار است به زودی به طور کامل از اتحادیه اروپا جدا شود و هم مشخص نیست که آمریکا بعد از این جدایی چه روندی را در قبال انگلستان در پیش بگیرد.
علی بیگدلی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگر انگلیس اقدام به خروج بدون توافق از اتحادیه کند دیگر نمی‌تواند از بازار اتحادیه اروپا استفاده کند و دو طرف باید در رابطه با تعرفه‌های گمرکی مذاکراتی را صورت دهند. در چنین شرایطی موانع تجاری در بندرگاه‌های دو طرف احداث خواهد شد که ورود و خروج کالا را دشوار خواهد کرد و بر روند قیمت‌ها اثرگذار خواهد بود.
مرتضی مکی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین: افشای نظارت “اف بی آی” بر رئیس جمهور آمریکا، برپایی اولین نماز جمعه در ایاصوفیه پس از نزدیک به یک قرن، راه اندازی دو هشتگ در عراق برگرفته از بیانات رهبر انقلاب، اقدام تلافی‌جویانه چین برای تعطیلی کنسولگری آمریکا در چنگدو، واکنش انگلیس به آزمایش سلاح ضد ماهواره توسط روسیه، درخواست نمایندگان پارلمان اروپا برای اعمال تحریم علیه ترکیه، دیدار نخست‌وزیر لیبی با وزیر خارجه قطر در استانبول، درخواست پمپئو برای ایجاد ائتلاف جهانی علیه چین، مزاحمت جنگنده‌‌های آمریکایی برای هواپیمای مسافری ایران در آسمان سوریه، تاکید بارزانی بر لزوم حضور نظامیان آمریکایی در اقلیم کردستان عراق، تداوم اختلافات بین لندن و بروکسل در مذاکرات پسا برگزیت و گفتگوی تلفنی رهبران روسیه و آمریکا درباره مسائل ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نشست اورسلا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا و شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین که در 22 ژوئن 2020 به شکل ویدئو کنفرانس برگزار شد نشان داد که اتحادیه اروپا و چین در موضوعات و مسائلی همچون قانون امنیت ملی جدید هنگ‌کنگ، امنیت سایبری و حقوق بشر اختلاف‌نظر دارند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در کوتاه‌مدت با توجه به بحران‌های داخلی اتحادیه اروپا نمی‌توان امیدوار بود که به‌سرعت روابط بروکسل-مسکو به سمت بهبود پیش برود، اما این اتحادیه در میان‌مدت و بلندمدت، به دلیل وابستگی به انرژی روسیه و این مسئله که بخشی از روسیه در قاره اروپا قرار دارد، ناچار است اختلافاتش را با این کشور حل‌وفصل کند و روابط با تنش کمتری همراه شود.
علیرضا ثمودی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالی‌که اروپا در کانون همه‌گیری کرونا قرار دارد، بروکسل در کمک‌رسانی به دولت‌های عضو کند عمل کرده است و اختلاف نظر شدید بین اعضای اتحادیه اروپا و انتقادات و سوالات زیادی درخصوص عملکرد اتحادیه در مقابله با کرونا همچنان مطرح است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: احتمالاً نگرانی از بروز شوکی دیگر در اقتصاد انگلیس پس از خروج از اتحادیه اروپا باعث می‌شود که در دقیقه ۹۰ جانسون مجبور شود مهلت مذاکرات با اتحادیه اروپا را تمدید کند تا بلکه با رسیدن به یک توافقنامه جامع میان انگلیس و اتحادیه اروپا، خروج نرم این کشور از اتحادیه اروپا تحقق پیدا کند.
مرتضی مکی- کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا معتقد است: اگر اتحادیه اروپا به‌صورت کامل به چین نزدیک می‌گردید در دوره بعد از ترامپ، این مسئله باعث ضرر آنها و منجر به گسل بیشتر فراآتلانتیکی می‌شد. ازاین‌رو اروپا در قبال چین سیاست یک بام و دوهوا را در پیش گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اکنون زمان آن رسیده است که آمریکا و آلمان اختلافات خود در موضوعاتی مانند خط لوله نورد استریم 2 و تقسیم هزینه‌های ناتو را کنار گذاشته و برنامه‌ای برای کاهش تنش میان آتن و آنکارا ارائه دهند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخبار اخیر رسانه‌ها از برنامه بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس، برای «لغو» بخشی از توافق خروج این کشور با اتحادیه اروپا حکایت دارند. تغییر پیشنهادی به پروتکل ایرلند شمالی مربوط است که تجارت بین بریتانیا و ایرلند شمالی را تنظیم می‌کند. این اقدام جانسون، نه‌تنها ناقض قوانین بین‌المللی است (چیزی که یکی از وزرای دولت جانسون نیز بدان اذعان کرده است) بلکه صلح در ایرلند شمالی را نیز به مخاطره می‌اندازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: لندن اکنون در وضعیت مبهمی به‌سر می‌برد زیرا هم قرار است به زودی به طور کامل از اتحادیه اروپا جدا شود و هم مشخص نیست که آمریکا بعد از این جدایی چه روندی را در قبال انگلستان در پیش بگیرد.
علی بیگدلی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگر انگلیس اقدام به خروج بدون توافق از اتحادیه کند دیگر نمی‌تواند از بازار اتحادیه اروپا استفاده کند و دو طرف باید در رابطه با تعرفه‌های گمرکی مذاکراتی را صورت دهند. در چنین شرایطی موانع تجاری در بندرگاه‌های دو طرف احداث خواهد شد که ورود و خروج کالا را دشوار خواهد کرد و بر روند قیمت‌ها اثرگذار خواهد بود.
مرتضی مکی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین: افشای نظارت “اف بی آی” بر رئیس جمهور آمریکا، برپایی اولین نماز جمعه در ایاصوفیه پس از نزدیک به یک قرن، راه اندازی دو هشتگ در عراق برگرفته از بیانات رهبر انقلاب، اقدام تلافی‌جویانه چین برای تعطیلی کنسولگری آمریکا در چنگدو، واکنش انگلیس به آزمایش سلاح ضد ماهواره توسط روسیه، درخواست نمایندگان پارلمان اروپا برای اعمال تحریم علیه ترکیه، دیدار نخست‌وزیر لیبی با وزیر خارجه قطر در استانبول، درخواست پمپئو برای ایجاد ائتلاف جهانی علیه چین، مزاحمت جنگنده‌‌های آمریکایی برای هواپیمای مسافری ایران در آسمان سوریه، تاکید بارزانی بر لزوم حضور نظامیان آمریکایی در اقلیم کردستان عراق، تداوم اختلافات بین لندن و بروکسل در مذاکرات پسا برگزیت و گفتگوی تلفنی رهبران روسیه و آمریکا درباره مسائل ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نشست اورسلا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا و شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین که در 22 ژوئن 2020 به شکل ویدئو کنفرانس برگزار شد نشان داد که اتحادیه اروپا و چین در موضوعات و مسائلی همچون قانون امنیت ملی جدید هنگ‌کنگ، امنیت سایبری و حقوق بشر اختلاف‌نظر دارند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در کوتاه‌مدت با توجه به بحران‌های داخلی اتحادیه اروپا نمی‌توان امیدوار بود که به‌سرعت روابط بروکسل-مسکو به سمت بهبود پیش برود، اما این اتحادیه در میان‌مدت و بلندمدت، به دلیل وابستگی به انرژی روسیه و این مسئله که بخشی از روسیه در قاره اروپا قرار دارد، ناچار است اختلافاتش را با این کشور حل‌وفصل کند و روابط با تنش کمتری همراه شود.
علیرضا ثمودی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالی‌که اروپا در کانون همه‌گیری کرونا قرار دارد، بروکسل در کمک‌رسانی به دولت‌های عضو کند عمل کرده است و اختلاف نظر شدید بین اعضای اتحادیه اروپا و انتقادات و سوالات زیادی درخصوص عملکرد اتحادیه در مقابله با کرونا همچنان مطرح است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: احتمالاً نگرانی از بروز شوکی دیگر در اقتصاد انگلیس پس از خروج از اتحادیه اروپا باعث می‌شود که در دقیقه ۹۰ جانسون مجبور شود مهلت مذاکرات با اتحادیه اروپا را تمدید کند تا بلکه با رسیدن به یک توافقنامه جامع میان انگلیس و اتحادیه اروپا، خروج نرم این کشور از اتحادیه اروپا تحقق پیدا کند.
مرتضی مکی- کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا معتقد است: اگر اتحادیه اروپا به‌صورت کامل به چین نزدیک می‌گردید در دوره بعد از ترامپ، این مسئله باعث ضرر آنها و منجر به گسل بیشتر فراآتلانتیکی می‌شد. ازاین‌رو اروپا در قبال چین سیاست یک بام و دوهوا را در پیش گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اکنون زمان آن رسیده است که آمریکا و آلمان اختلافات خود در موضوعاتی مانند خط لوله نورد استریم 2 و تقسیم هزینه‌های ناتو را کنار گذاشته و برنامه‌ای برای کاهش تنش میان آتن و آنکارا ارائه دهند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخبار اخیر رسانه‌ها از برنامه بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس، برای «لغو» بخشی از توافق خروج این کشور با اتحادیه اروپا حکایت دارند. تغییر پیشنهادی به پروتکل ایرلند شمالی مربوط است که تجارت بین بریتانیا و ایرلند شمالی را تنظیم می‌کند. این اقدام جانسون، نه‌تنها ناقض قوانین بین‌المللی است (چیزی که یکی از وزرای دولت جانسون نیز بدان اذعان کرده است) بلکه صلح در ایرلند شمالی را نیز به مخاطره می‌اندازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: لندن اکنون در وضعیت مبهمی به‌سر می‌برد زیرا هم قرار است به زودی به طور کامل از اتحادیه اروپا جدا شود و هم مشخص نیست که آمریکا بعد از این جدایی چه روندی را در قبال انگلستان در پیش بگیرد.
علی بیگدلی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگر انگلیس اقدام به خروج بدون توافق از اتحادیه کند دیگر نمی‌تواند از بازار اتحادیه اروپا استفاده کند و دو طرف باید در رابطه با تعرفه‌های گمرکی مذاکراتی را صورت دهند. در چنین شرایطی موانع تجاری در بندرگاه‌های دو طرف احداث خواهد شد که ورود و خروج کالا را دشوار خواهد کرد و بر روند قیمت‌ها اثرگذار خواهد بود.
مرتضی مکی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین: افشای نظارت “اف بی آی” بر رئیس جمهور آمریکا، برپایی اولین نماز جمعه در ایاصوفیه پس از نزدیک به یک قرن، راه اندازی دو هشتگ در عراق برگرفته از بیانات رهبر انقلاب، اقدام تلافی‌جویانه چین برای تعطیلی کنسولگری آمریکا در چنگدو، واکنش انگلیس به آزمایش سلاح ضد ماهواره توسط روسیه، درخواست نمایندگان پارلمان اروپا برای اعمال تحریم علیه ترکیه، دیدار نخست‌وزیر لیبی با وزیر خارجه قطر در استانبول، درخواست پمپئو برای ایجاد ائتلاف جهانی علیه چین، مزاحمت جنگنده‌‌های آمریکایی برای هواپیمای مسافری ایران در آسمان سوریه، تاکید بارزانی بر لزوم حضور نظامیان آمریکایی در اقلیم کردستان عراق، تداوم اختلافات بین لندن و بروکسل در مذاکرات پسا برگزیت و گفتگوی تلفنی رهبران روسیه و آمریکا درباره مسائل ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نشست اورسلا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا و شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین که در 22 ژوئن 2020 به شکل ویدئو کنفرانس برگزار شد نشان داد که اتحادیه اروپا و چین در موضوعات و مسائلی همچون قانون امنیت ملی جدید هنگ‌کنگ، امنیت سایبری و حقوق بشر اختلاف‌نظر دارند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در کوتاه‌مدت با توجه به بحران‌های داخلی اتحادیه اروپا نمی‌توان امیدوار بود که به‌سرعت روابط بروکسل-مسکو به سمت بهبود پیش برود، اما این اتحادیه در میان‌مدت و بلندمدت، به دلیل وابستگی به انرژی روسیه و این مسئله که بخشی از روسیه در قاره اروپا قرار دارد، ناچار است اختلافاتش را با این کشور حل‌وفصل کند و روابط با تنش کمتری همراه شود.
علیرضا ثمودی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالی‌که اروپا در کانون همه‌گیری کرونا قرار دارد، بروکسل در کمک‌رسانی به دولت‌های عضو کند عمل کرده است و اختلاف نظر شدید بین اعضای اتحادیه اروپا و انتقادات و سوالات زیادی درخصوص عملکرد اتحادیه در مقابله با کرونا همچنان مطرح است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: احتمالاً نگرانی از بروز شوکی دیگر در اقتصاد انگلیس پس از خروج از اتحادیه اروپا باعث می‌شود که در دقیقه ۹۰ جانسون مجبور شود مهلت مذاکرات با اتحادیه اروپا را تمدید کند تا بلکه با رسیدن به یک توافقنامه جامع میان انگلیس و اتحادیه اروپا، خروج نرم این کشور از اتحادیه اروپا تحقق پیدا کند.
مرتضی مکی- کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا معتقد است: اگر اتحادیه اروپا به‌صورت کامل به چین نزدیک می‌گردید در دوره بعد از ترامپ، این مسئله باعث ضرر آنها و منجر به گسل بیشتر فراآتلانتیکی می‌شد. ازاین‌رو اروپا در قبال چین سیاست یک بام و دوهوا را در پیش گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اکنون زمان آن رسیده است که آمریکا و آلمان اختلافات خود در موضوعاتی مانند خط لوله نورد استریم 2 و تقسیم هزینه‌های ناتو را کنار گذاشته و برنامه‌ای برای کاهش تنش میان آتن و آنکارا ارائه دهند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخبار اخیر رسانه‌ها از برنامه بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس، برای «لغو» بخشی از توافق خروج این کشور با اتحادیه اروپا حکایت دارند. تغییر پیشنهادی به پروتکل ایرلند شمالی مربوط است که تجارت بین بریتانیا و ایرلند شمالی را تنظیم می‌کند. این اقدام جانسون، نه‌تنها ناقض قوانین بین‌المللی است (چیزی که یکی از وزرای دولت جانسون نیز بدان اذعان کرده است) بلکه صلح در ایرلند شمالی را نیز به مخاطره می‌اندازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: لندن اکنون در وضعیت مبهمی به‌سر می‌برد زیرا هم قرار است به زودی به طور کامل از اتحادیه اروپا جدا شود و هم مشخص نیست که آمریکا بعد از این جدایی چه روندی را در قبال انگلستان در پیش بگیرد.
علی بیگدلی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگر انگلیس اقدام به خروج بدون توافق از اتحادیه کند دیگر نمی‌تواند از بازار اتحادیه اروپا استفاده کند و دو طرف باید در رابطه با تعرفه‌های گمرکی مذاکراتی را صورت دهند. در چنین شرایطی موانع تجاری در بندرگاه‌های دو طرف احداث خواهد شد که ورود و خروج کالا را دشوار خواهد کرد و بر روند قیمت‌ها اثرگذار خواهد بود.
مرتضی مکی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین: افشای نظارت “اف بی آی” بر رئیس جمهور آمریکا، برپایی اولین نماز جمعه در ایاصوفیه پس از نزدیک به یک قرن، راه اندازی دو هشتگ در عراق برگرفته از بیانات رهبر انقلاب، اقدام تلافی‌جویانه چین برای تعطیلی کنسولگری آمریکا در چنگدو، واکنش انگلیس به آزمایش سلاح ضد ماهواره توسط روسیه، درخواست نمایندگان پارلمان اروپا برای اعمال تحریم علیه ترکیه، دیدار نخست‌وزیر لیبی با وزیر خارجه قطر در استانبول، درخواست پمپئو برای ایجاد ائتلاف جهانی علیه چین، مزاحمت جنگنده‌‌های آمریکایی برای هواپیمای مسافری ایران در آسمان سوریه، تاکید بارزانی بر لزوم حضور نظامیان آمریکایی در اقلیم کردستان عراق، تداوم اختلافات بین لندن و بروکسل در مذاکرات پسا برگزیت و گفتگوی تلفنی رهبران روسیه و آمریکا درباره مسائل ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نشست اورسلا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا و شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین که در 22 ژوئن 2020 به شکل ویدئو کنفرانس برگزار شد نشان داد که اتحادیه اروپا و چین در موضوعات و مسائلی همچون قانون امنیت ملی جدید هنگ‌کنگ، امنیت سایبری و حقوق بشر اختلاف‌نظر دارند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در کوتاه‌مدت با توجه به بحران‌های داخلی اتحادیه اروپا نمی‌توان امیدوار بود که به‌سرعت روابط بروکسل-مسکو به سمت بهبود پیش برود، اما این اتحادیه در میان‌مدت و بلندمدت، به دلیل وابستگی به انرژی روسیه و این مسئله که بخشی از روسیه در قاره اروپا قرار دارد، ناچار است اختلافاتش را با این کشور حل‌وفصل کند و روابط با تنش کمتری همراه شود.
علیرضا ثمودی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالی‌که اروپا در کانون همه‌گیری کرونا قرار دارد، بروکسل در کمک‌رسانی به دولت‌های عضو کند عمل کرده است و اختلاف نظر شدید بین اعضای اتحادیه اروپا و انتقادات و سوالات زیادی درخصوص عملکرد اتحادیه در مقابله با کرونا همچنان مطرح است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: احتمالاً نگرانی از بروز شوکی دیگر در اقتصاد انگلیس پس از خروج از اتحادیه اروپا باعث می‌شود که در دقیقه ۹۰ جانسون مجبور شود مهلت مذاکرات با اتحادیه اروپا را تمدید کند تا بلکه با رسیدن به یک توافقنامه جامع میان انگلیس و اتحادیه اروپا، خروج نرم این کشور از اتحادیه اروپا تحقق پیدا کند.
مرتضی مکی- کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»